ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٢٠ - باب سيم در رجا و خوف است

نباشد.

و بيان آنچه گفته شد آن است كه دنيا مزرعه آخرت است و دل مانند زمين است و ايمان مانند تخم است و طاعتها جارى مجراى بيل زدنِ زمين و پاكيزه كردن آن از سنگها و كندن نهرها و آب آوردن به‌[١] زمين است. و دلى كه حريص به دنيا و مستغرق آن باشد مانند زمين شوره‌اى است كه تخم در آن نمو نكند. و روز قيامت روز درو است و هيچ درويد نخواهد شد مگر آنچه كاشته شده است. و هيچ زرعى نمو نمى‌كند مگر از تخم ايمان و كم است كه ايمان نفع‌[٢] كند با پليدى قلب و بدى اخلاق چنانچه تخم در زمين شوره نمو نمى‌كند.

و سزاوار آن است كه امّيدى كه بنده به آمرزش مى‌دارد سنجيده شود به امّيد صاحب زرع، پس هر[٣] كسى كه زمين پاكيزه‌اى تحصيل نموده تخم خوبى در آن بيفشاند و]m .a ٤٧[ به هرچه محتاج باشد از تنقيه زمين از چيزى كه مانع روييدن تخم است به عمل آورد و در وقت خود آن را آب‌[٤] بدهد و بعد از آن بنشيند و از فضل خدا منتظر دفع آفتهاى مفسده باشد تا هنگامى كه زرع تمام شود و به‌[٥] نهايت برسد، اين انتظار را رجا مى‌گويند. و اگر تخم را در زمين شوره‌[٦] بلندى كه آب به آن نرسد بكارد و مشغول تربيت تخم به هيچ وجه نشود و منتظر درو باشد[٧]، اين انتظار را حماقت و غرور مى‌گويند نه رجا. و اگر تخم را در زمين پاكيزه‌اى بيفشاند امّا آبش ندهد و منتظر آب باران باشد در جايى كه باران غالب نباشد و ممتنع نيز نباشد[٨]، اين انتظار را تمنّى مى‌گويند نه رجا.

[١] - به/s a بر.

[٢] - نفع/a منع!

[٣] -a - هر.

[٤] - را آب/a آب را.

[٥] -s a - به.

[٦] - شوره/a شوره‌زارى.

[٧] -a + و.

[٨] -a + و.