جنس باشد، آيا افزونى يكى بر ديگرى ربا و حرام است يا نه؟ مسئله اختلافى است. اين اختلاف به اختلاف در ثبوت ربا در هر معاوضه‌اى و يا اختصاص آن به بيع برمى‌گردد. بنابر ديدگاه نخست، ربا در صلح نيز جارى مى‌شود، بر خلاف ديدگاه دوم. از سوى ديگر، اختلاف ياد شده بنابر ديدگاه مشهور است كه صلح را عقدى مستقل مى‌دانند، وگرنه بنابر قول فرع بودن عقد صلح، شكى نيست كه در صلحى كه فرع بيع است، ربا جريان دارد. البته اگر مقدار دو جنس مورد مصالحه معلوم نباشد، صلح صحيح است، هرچند احتمال افزونى يكى بر ديگرى داده شود[٢١]

صلح بر طلا و نقره: در صلح بر طلا و نقره مسكوك [= درهم و دينار] قبض و تحويل آن به طرف مقابل در مجلس عقد لازم نيست، مگر بنابر ديدگاهى كه صلح را عقدى مستقل نمى‌داند[٢٢]

( آشتى) ( آتش بس) ( اصلاح)

[١]منهاج الصالحين (خويى) ٢/ ١٩٢ ؛ كلمة التقوى ٤/ ١٩٥ ؛ فقه المعاملات/ ٤٨٧

[٢] توضيح المسائل مراجع ٢/ ٣١٢

[٣] شرائع الاسلام ٢/ ٣٦٧ ؛ قواعد الاحكام ٢/ ١٧٢ ؛ فقه الامام جعفر الصادق ٤/ ٨٥

[٤] الحدائق الناضرة ٢١/ ٨٥

[٥] جواهر الكلام ٢٦/ ٢١١

[٦] كتاب السرائر ٢/ ٦٤ ؛ الحدائق الناضرة ٢١ / ٨٣

[٧] الانوار اللوامع ١٢/ ٢٣٣ ـ ٢٣٤ [٨]الحدائق الناضرة ٢١/ ٨٥ ـ ٨٨ ؛ جواهر الكلام ٢٦/ ٢١٢ ؛ وسيلة النجاة/ ٣٨٨ ؛ مهذب الاحكام ١٨/ ١٦٧

[٩] المبسوط ٢/ ٢٨٨ ـ ٢٨٩

[١٠] الحدائق الناضرة ٢١/ ٨٦ [١١]جواهر الكلام ٢٦/ ٢١٩ [١٢]مهذب الاحكام ١٨ / ١٦٩

[١٣] ١٧٠

[١٤] وسيلة النجاة/ ٣٨٩ ؛ منهاج الصالحين (خويى) ٢ / ١٩٢ ؛ هداية العباد (گلپايگانى) ١ / ٤٠٧

[١٥] منهاج الصالحين (خويى) ٢/ ١٩٢

[١٦] هداية العباد (گلپايگانى) ١/ ٤٠٧ ؛ مهذب الاحكام ١٨/ ١٧١

[١٧] وسيلة النجاة/ ٣٩٠ ؛ هداية العباد (گلپايگانى) ١/ ٤٠٧ ـ ٤٠٨ ؛ مهذب الاحكام ١٨/ ١٧٢

[١٨] جواهر الكلام ٢٦ / ٢١٢ ـ ٢١٣

[١٩] ٢١٥ ـ ٢١٧

[٢٠] وسيلة النجاة/ ٣٩٠ ؛ هداية العباد (گلپايگانى) ١/ ٤٠٨ ؛ مهذب الاحكام ١٨/ ١٧٣ ؛ كلمة التقوى ٤/ ٢٠٤

[٢١] الروضة البهية ٤/ ١٨٠ ؛ الحدائق الناضرة ٢١/ ١٠٧ ؛ وسيلة النجاة/ ٣٩٠ ؛ مهذب الاحكام ١٨/١٧٥ ـ ١٧٦

[٢٢] الروضة البهية ٤/ ١٨٠ .

صلح حطيطه

صلح حطيطه : مصالحه بر بعض حق مورد ادعا.

حطيطه از «حطّ» به معناى كم كردن است. صلح حطيطه عبارت است از مصالحه بر بخشى از حق مورد ادّعا؛ عين باشد يا دين[١] از آن در باب قرض و