فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٥ - صَبِر
كه نماز گزاردن در آن نيز اشكال دارد[٥]
خريد و فروش مرواريد درون صدف به جهت نامعلوم بودن ارزش آن باطل است[٦]
[١]مستندالشيعة ٤/٣١٩
[٢] العروة الوثقى ٢/٣٣٨
[٣] مستند الشيعة ٤/ ٣١٩ ـ ٣٢٠
[٤] ٣٢٠ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٣٣٨
[٥] بحار الانوار ٨٣/ ١٧٢ [٦]نهاية الإحكام ٢/ ٥٠٦ ؛ كتاب المكاسب ٤/ ٣٠٦ ؛ مصباح الفقاهة ٥/ ٤٥٠ ـ ٤٥١ .
صدق راستگويى
صدقه
صدقه: دادن مال، رايگان به قصد قربت.
صدقه در شرع داراى اطلاقات متعددى است. گاهى بر وقف اطلاق مىشود؛ بلكه در روايات غالباً از وقف به صدقه تعبير شده و تعبير وقف كمتر به كار رفته است( وقف)؛ گاه بر اعم از وقف و نظاير آن از حبس( حبس)، سكنى(سكنى)، عمرى( عمرى) و رقبى(رقبى)؛ گاه بر زكات؛ اعم از زكات مال و زكات فطره و گاه بر صدقه اصطلاحى كه عبارت است از تمليك مال يا احسان به مال و يا بذل آن ـ با اختلاف تعبيرها ـ رايگان به قصد قربت[١] از اين رو، برخى گفتهاند: صدقه به دو معناى عام و خاص آمده است. معناى عام آن عبارت است از دادن مالى رايگان براى خدا، كه شامل زكات (زكات)، وقف، ابراء(ابراء)، كفّارات(كفّاره) و غير آن مىشود. بنابر اين، ابراء، هبه، هديه و مانند آن در صورتى كه به قصد قربت انجام گيرد، علاوه بر مصداق ابراء، هبه و هديه بودن، مصداق صدقه به معناى عام نيز خواهد بود. معناى خاص آن همان صدقه اصطلاحى است كه تعريف آن گذشت[٢]
صدقه عام به دو قسم واجب و مستحب تقسيم شده است. صدقه واجب، مانند زكات مال، زكات فطره و كفّارات و صدقه مستحب، مانند زكات و كفّاراتِ مستحب[٣]
در قرآن كريم، صدقه بر زكات واجب[٤] و نيز انفاق در راه خدا[٥] و فديه[٦] (فديه) اطلاق شده است. مقصود از صدقه در اين عنوان، صدقه به معناى خاص است. صدقه به معناى عام در عناوين مناسب خواهد آمد.
صدقات ـ جمع صدقه ـ عنوان بابى مستقل در فقه است كه از احكام آن در