آموختن علم فقه تا دستيابى به مقام فقاهت براى تصدى منصب قضاوت، فتوا دادن و نيز يادگيرى تفصيلى علم اصول دين و معارف الهى به منظور پاسخگويى به شبهات مخالفان و نجات مؤمنان از گمراهى، واجب كفايى(وجوب كفايى) و در صورت انحصار به يك نفر، بر او واجب عينى خواهد بود.[٢٦]

حرام: علوم باطل، گمراه كننده و فساد آور، مانند علم سحر( سحر)، غنا( غنا) و شعبده( شعبده) حرام است؛ هم فراگيرى آنها و هم آموختن به ديگران.[٢٧]

مستحب: آموختن افزون بر حدّ نياز علوم واجب، مانند علوم قرآن و مبدأ و معاد، مستحب است.[٢٨]

مباح: علومى كه شارع مقدس از آنها نهى نكرده و در زندگى به آنها نياز است، مانند آگاهيهاى مربوط به پزشكى، رياضيات و كشاورزى، مباح مى‌باشد (آموزش).[٢٩]

احكام: مذاكرات و گفت وگوهاى علمى و فراگيرى و آموختن علم در حال اعتكاف ( اعتكاف) جايز، بلكه مستحب است.[٣٠]

كسى كه توانايى كسب و كار دارد، چنانچه بر اثر اشتغال به تحصيل علم، از كسب و كار بازبماند و قادر بر اداره زندگى نباشد، مى‌تواند با گرفتن زكات ارتزاق كند، به شرط آنكه علمى كه مى‌آموزد بر او واجب باشد. در فرض اشتغال به علوم مستحب آيا جايز است از زكات ارتزاق كند يا نه؟ مسئله اختلافى است.[٣١]

در صورت تعارض طلب علم واجب با طلب رزق واجب، طلب رزق بر طلب علم مقدم مى‌شود.[٣٢]

[١]قوانين الاصول ١/٤١٠ ـ ٤١١ ؛ بحر الفوائد ١/ ٢

[٢] العدّة فى اصول الفقه ١/ ١٢

[٣] مفاتيح الاصول/ ٣٢٩ ؛ نهاية النهاية ٢/ ٢٥

[٤] غاية المسئول/ ٤٠٨ ؛ مفاتيح الاصول/ ٣٣٠

[٥] غاية المسئول/ ٤٠٨ ؛ مفاتيح الاصول/ ٣٣٠ ؛ ٤٦١ و ٥٢٦

[٦] غاية المسئول/ ٤٠٩

[٧] مفاتيح الاصول/ ٤٦١ ؛ عوائد الايام/ ٤٣٥ ؛ العناوين ٢/ ٢٠٢

[٨] مفاتيح الاصول/ ٤٩٠ ـ ٤٩١

[٩] الفوائد المدنية/ ١٨٠ ـ ٢٥١

[١٠] كفاية الاصول / ٣٢٩

[١١] الحدائق الناضرة ١/ ١٣٧ ـ ١٣٨ و ٥/ ٢٤٦ ؛ جواهر الكلام ٦/ ١٦٨ و٧/ ٢٦٥ ـ ٢٦٨ ؛ موسوعة الخوئى ٢/ ٢٥٨ ـ ٢٥٩

[١٢] الروضة البهية ٣/ ١٣٥ ؛ مستند الشيعة ١٨/ ٣٢٣ ـ ٣٢٤

[١٣] وسائل الشيعة ١٧/ ٣٢٧

[١٤] الوافى ١/ ١٣٤ ؛ التحفة السنية/ ٨

[١٥] لوامع صاحبقرانى ١/ ٢٣

[١٦] الكافى (كلينى) ١/ ٥٠