فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢٥ - عقد اُخوّت
عقد مجانى يا تمليكى است، مانند هبه و يا غير تمليكى [= اذنى] مانند وديعه و عاريه كه در عاريه، اباحه تصرف و استفاده از مال عاريهاى و در وديعه، اذن در نگهدارى مال امانتى است[٢](عقود اذنى). از احكام آن در باب تجارت سخن گفتهاند.
عقود مجانى از عقدهاى جايز به شمار مىرود و احكام آن را دارد، مگر مواردى كه استثنا شده است، مانند هبه به خويشان كه در اين صورت لازم خواهد بود[٣]( عقد جايز).
به دليل ضمان آور نبودن عقود مجانى، جز در موارد خاص، قاعده «مايضمن بصحيحه يضمن بفاسده؛ عقدى كه صحيح آن ضمان آور است، فاسد و باطل آن نيز ضمان آور خواهد بود» شامل عقود مجانى باطل نمىشود[٤] ( قاعده مايضمن). چنان كه اين نوع عقود از عموم قاعده يد نيز خارج اند و ضمانى متوجه قبض كننده مال نيست[٥] ( قاعده على اليد).
قبض عين توسط قبول كننده، شرط صحّت عقد مجانى است و تا وى، عين متعلّق عقد را از هبه كننده يا عاريه دهنده يا صدقه دهنده و غير آن تحويل نگيرد، عقد صحيح نخواهد بود، مگر در وصيّت.[٦]
[١]المكاسب و البيع (نائينى) ١/ ٨٢ و ٢٨٥ ؛ تحرير المجلة ١ قسم ١/ ١١٣
[٢] بلغة الفقيه ٢/ ١٧٠
[٣] تحرير المجلة ٢ قسم ١/ ٨٢
[٤] العناوين ٢/ ٤٦٣ و ٤٦٥ ؛ القواعد الفقهية (بجنوردى) ٢/ ١٢١ [٥]حاشية المظفر على المكاسب (القسم الثانى)/ ٧٦ ؛ مستند العروة (الاجارة)/ ٢١١
[٦] تحرير المجلة ١ قسم ١/ ٤٠ و ٢ قسم ١/ ٦٣ ـ ٦٤ .
عقد منقطع ازدواج موقّت
عقد موالات ولاء
عقد موقّت ازدواج موقّت
عقد الوضع
عقد الوضع: اتصاف ذات به وصف موضوع ( عقد الحمل).
عقر
عُقر: مهر كنيز.
از نامهاى مهر در عربى «عُقر» است؛١