فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٦٦ - عُذْرَه
ليكن برخى گفتهاند: وصيّت درباره عرصه آن نافذ است[١]
چنانچه خانه وقفى ويران شود، عرصه آن از وقف بودن خارج نمىشود. بنا بر اين، فروش آن جايز نيست.[٢] چنان كه با خراب شدن ساختمان مسجد، عرصه آن از مسجد بودن خارج نمىشود.[٣]
به قول مشهور، زوجه از عرصه ارث نمىبرد؛ بلكه تنها از اعيان ارث مىبرد ( زوجيّت).
[١]الدروس الشرعية ٢/ ٣١٧ ؛ جواهر الكلام ٢٨/ ٤٥٨ ـ ٤٥٩
[٢] جواهر الكلام ٢٨/ ١٠٩ ـ ١١١ ؛ مسالك الافهام ٥/ ٣٩٨
[٣] جواهر الكلام ٢٨/ ١٠٨ ـ ١٠٩ ؛ مسالك الافهام ٥/ ٣٩٦ ـ ٣٩٧ .
عرض
عَرض: پهنا؛ مقابل طول.
از آن به مناسبت در بابهاى طهارت، اطعمه و اشربه و قصاص سخن گفتهاند.
به قول مشهور، به آبى كه عرض، طول و عمق آن، هر كدام سه وجب و نيم باشد، آب كر( آب كر) گويند.[١]
حدّ واجب شستن صورت در وضو از جهت پهنا مقدارى است كه بين انگشت شصت و وسط قرار مىگيرد[٢](وضو).
به قول مشهور، در وضو در مسح سر و پا از جهت عرض، مسماى مسح ـ هرچند به اندازه يك انگشت ـ كفايت مىكند؛ ليكن مستحب است مسح سر با سه انگشت بسته و مسح پا با كف دست صورت گيرد.[٣]
مقدار واجب در عرض و طول ازار (سرتاسرى)، از اجزاى واجب كفن آن است كه بدن را ـ هرچند با دوختن ـ بپوشاند؛ ليكن مستحب است عرض آن به گونهاى باشد كه يك طرف آن روى طرف ديگر قرار گيرد و طولش نيز به اندازهاى باشد كه بتوان از جانب سر و پا آن را بست.[٤] برخى مقدار يادشده در طول و عرض را واجب دانستهاند.[٥]
از آداب خاك سپارى ميّت زن، گذاشتن جنازه در سمت قبله و سپس داخل كردن آن به صورت عرضى است.[٦]
از آداب مسواك زدن، مسواك زدن دندانها به صورت عرضى است.[٧]