فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٠٦ - عالى السند
و از اين جهت بر عام مقدم است و قوىتر بودن ظهور دخالتى در آن ندارد[١٠]
تخصيص قرآن به خبر واحد: قرآن كريم هرچند از جهت سند قطعى است، ليكن از جهت دلالت، همه آيات آن، نصّ و قطعى نمىباشد؛ بلكه ظهور در عموم و اطلاق دارند و دلالتشان ظنى است.
از سوى ديگر، شاهد برخى رواياتى هستيم كه مفاد آنها تخصيص و تقييد اين عمومات و مطلقات، و قرينه و شاهد بر اين است كه از اين آيات، عموم يا اطلاق آنها اراده نشده است.
روايت وارد شده در مقام تخصيص و تقييد چنانچه از نظر سند قطعى و يقينى باشد، مانند خبر متواتر يا خبر واحدى كه قراين قطعى بر صدور آن از معصوم عليه السّلام وجود دارد، شكى در تخصيص عمومات قرآن به آن نيست؛ اما اگر خاص، خبر واحد ظنى واجد شرايط حجيت باشد( خبر واحد) آيا عمومات قرآن به آن تخصيص مىخورد يا نه؟ مسئله اختلافى است. بر جواز تخصيص ادعاى اجماع شده است.[١١]
استعمال عام در خاص: در اينكه استعمال عام در خاص مجاز است يا حقيقت يا در صورت متصل بودن، حقيقت و در صورت منفصل بودن، مجاز و يا عكس آن است، ميان اصوليان اختلاف است.[١٢]
[١]اصول الإستنباط/١٣١
[٢] اصول الفقه ١/ ١٢٩
[٣] ١٢٩ ـ ١٣٠
[٤] اصطلاحات الاصول / ١٧٤ ـ ١٧٥
[٥] اصول الفقه ١/ ١٣٠
[٦] اجود التقريرات ٢/ ٣١٣ ؛ اصول الفقه ١/ ١٣٢
[٧] اصول الفقه ٢/ ٢٠٥
[٨] الفوائد الحائرية/ ٣١٩
[٩] اصول الفقه ١/ ١٤٤ ـ ١٤٥
[١٠] ٢/ ١٤٨ ـ ١٤٩
[١١] اصول الإستنباط/ ١٦١ ـ ١٦٢ ؛ افاضة العوائد ١/ ٣٥٨ ؛ تهذيب الاصول (امام خمينى) ٢/ ٥٨
[١٢] اصول الفقه ١/ ١٣٣ .
عامّه مخالف
عامى عوام
عامّى مخالف
عانه زهار
عبا ردا
عبادت
عبادت: پرستيدن و بندگى كردن.