فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٩٢ - عارف
عاشورا روز شهادت حسين بن على عليهما السلام و ياران فداكار و با وفاى آن حضرت و روز تجديد حزن اهل بيت عليهم السلام و شيعيان است. از اين رو، گريه و برپاداشتن عزاى سيد الشهداء عليه السلام و خود دارى از خوراك و ساير لذتها در اين روز مستحب و در روايات به آن سفارش شده است.[١]
زيارت حضرت ابا عبد اللّه عليه السلام از دور و نزديك و بيتوته نزد مرقد مطهر آن حضرت در شب عاشورا مستحب مؤكد است؛[٢] چنان كه خواندن نماز عاشورا( نماز عاشورا) در اين روز استحباب دارد.[٣]
بدون شك، روزه گرفتن در روز عاشورا به قصد تبرك حرام است؛ بلكه اين عمل در صورتى كه با علم و عمد انجام گيرد، كفر محسوب مىشود؛[٤] ليكن بدون قصد تبرك، آيا حرام است يا مكروه و يا مستحب؟ بسيارى روزه گرفتن در روز عاشورا را به جهت حزن و اندوه بر مصيبت وارد شده بر امام حسين عليه السلام مستحب دانستهاند.[٥] گروهى آن را مستحب ندانستهاند؛ بلكه امساك از خوردن و نوشيدن را تا عصر بدون قصد روزه و خوردن چيزى بعد از عصر را مستحب دانستهاند.[٦] بنابر اين قول، روزه گرفتن مكروه مىباشد.[٧]
برخى گفتهاند: روزه گرفتن در روز عاشورا اگر به عنوان خصوصيت و تأكيد روزه در اين روز باشد، حرام ـ به حرمت تشريعى ـ است؛ ليكن اگر به عنوان عموميت استحباب روزه در هر روز ـ جز روزهاى حرام، مانند عيد فطر ـ باشد مكروه خواهد بود.[٨]
[١]تذكرة الفقهاء ٦/ ١٩٣ ؛ مصباح المتهجد/ ٧٧١
[٢] الحدائق الناضرة ١٧/ ٤٣٤ ـ ٤٣٥ ؛ وسائل الشيعة ١٤/ ٤٧٦ ـ ٤٧٧ ؛ هداية الامّة ٥/ ٤٨٨ ـ ٤٨٩
[٣] نهاية الإحكام ٢/ ٩٦ ؛ كشف الغطاء ٣/ ٢٨٩
[٤] مجمع الفائدة ٥/ ١٨٩ ؛ تكميل مشارق الشموس/ ٤٥٧
[٥] المبسوط ١/ ٢٨٢ ؛ المهذب ١/ ١٨٨ ؛ غنية النزوع/ ١٤٨ ؛ كتاب السرائر ١/ ٤١٩ ؛ شرائع الاسلام ١/ ١٥٤
[٦] منتهى المطلب ٩/ ٣٨٠ ؛ الدروس الشرعية ١/ ٢٨١ ـ ٢٨٢ ؛ جامع المقاصد ٣/ ٨٦ ؛ غاية المراد ١/ ٣٢٩
[٧] مجمع الفائدة ٥/ ١٨٩ ؛ العروة الوثقى ٣/ ٦٦٠
[٨] مصباح الهدى ٩/ ٨٢ ـ ٨٥ ؛ كلمة التقوى ٢/ ٩٩ .
عاصى گناه