فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٦٩ - ضمان مالَم يَجِب
[١]القواعد الفقهية (بجنوردى) ٦/ ١٠٧
[٢] مسالك الافهام ٤/ ١٩٠ ـ ١٩١ ؛ مفتاح الكرامة ١٢/ ٦٥٦ ؛ المناهل/١٣٠
[٣] جواهر الكلام ٢٦/ ١٤٨ ـ ١٤٩
[٤] الخلاف ٥/ ٢٧٥ ؛ مسالك الافهام ٩/ ٣٩٥ ؛ جواهر الكلام ٤٣/ ١٤٩ ـ ١٥٠
[٥] مستمسك العروة ١٣/ ٣٥٩
[٦] العروة الوثقى ٥/ ٤٤١ ـ ٤٤٢ ؛ تكملة منهاج الصالحين/ ١٠٧ .
ضمان مسمّى
ضمان مسمّى [= ضمان معاوضى]: ضمان به عوض در عقود معاوضى.
ضمان مسمّى در برابر ضمان غرامت( ضمان غرامت)، عبارت است از ضمان هر يك از دو عوض به مقابل آن در معاملات معاوضى، همچون بيع كه در آن، ضمان مبيع (كالا) به ثمن (بهاى كالا) و ضمان ثمن به مبيع است.[١]
در ضمان مسمى، هر يك از دو عوض معلوم و مشخص است؛ بر خلاف ضمان غرامت يا واقعى كه ضمان به مثل يا قيمت واقعى آنچه تلف شده است، مىباشد.[٢]
( ضمان)
[١]حاشية كتاب المكاسب (اصفهانى) ١/ ٢٠٧ ؛ القواعد الفقهية (بجنوردى) ٥/ ٢٦٨
[٢] القواعد الفقهية (بجنوردى) ٧/ ١١٣.
ضمان معاوضى ضمان مسمّى
ضمان مقبوض به عقد فاسد قاعده ما يضمن
ضمان نفْس كفالت
ضمان واقعى ضمان غرامت
ضميمه
ضميمه: همراه چيزى؛ پيوست.
از احكام مرتبط با آن در بابهاى مختلفى همچون طهارت، زكات، تجارت و شهادات سخن گفتهاند.
ضميمه در نيّت: در صحّت عباداتى چون وضو، نماز و روزه قصد قربت شرط است. در صورتى كه عبادت كننده به قصد تقرب اغراضى ديگر را ضميمه كند آيا اين عمل موجب بطلان عبادت مىشود يا نه؟ ضميمه سه گونه است:
ضميمه مباح و جايز، مانند خنك يا گرم و يا تميز شدن. ضميمه حرام، مانند ريا( ريا) و سمعه(سمعه). ضميمه آنچه از نظر شرع راجح و مستحب است.