ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٤٣ - فصل در فوائد مال و آفات آن

قدرت بر آن داشت. و بهترين احوال صاحب مال آن مى‌باشد كه تنعّم به دنيا مى‌كند و خود را بر آن عادت مى‌دهد و الفتى به تنعّم گرفته محبوب وى مى‌شود و صبر بر ترك آن نمى‌تواند كرد. و بعضى از تنعّمها او را به بعضى ديگر مى‌كشاند و هرگاه انس بسيار به آن گرفت از راه كسب حلال به آن نمى‌تواند رسيد پس ناچار مرتكب شبهه‌ها مى‌شود و خوض مى‌كند در خودنمايى و مساهله در دين و دروغ گفتن و نفاق داشتن و ساير خُلقهاى بد تا آنكه امر دنياش‌[١] نظامى داشته باشد و تنعّم كردن بر وى آسان شود، زيرا كه هركه مالش بسيار است احتياج آن به مردم بسيار مى‌شود و هركه به مردم محتاج باشد ناچار با[٢] ايشان نفاق مى‌ورزد و در طلب رضاى ايشان نافرمانى خدا[٣] مى‌كند. و اگر از آفت اوّل- كه ارتكاب محرّمات باشد- سالم بماند از اين آفت سالم نمى‌ماند.

و از آفتهايى كه از احتياج به مردم به هم‌[٤] مى‌رسد دشمنى و دوستى است، و از اين ناشى مى‌شود حسد و كينه و ريا و كبر و كذب و غيبت و سخن چينى و ساير معصيتها كه مخصوص دل و زبان است و البته از اينها تعدّى به ساير اعضا مى‌كند و تمامى اينها از شومى مال و احتياج به حفظ و اصلاح آن است.

و آفت سيُم:- و آن آفتى است كه هيچ كس منفك از آن نمى‌باشد[٥]- آن است‌[٦] كه اصلاح مال باز مى‌دارد[٧] از ياد خدا و هرچه بنده را از[٨] خدا بازدارد زيان است. و از براى اين است كه حضرت عيسى‌ ٧ فرمودند كه: در مال سه آفت است: يكى آن‌

[١] - دنياش/a دنيايش.

[٢] - با/a به.

[٣] -a + را.

[٤] -a - به هم.

[٥] - نمى‌باشد/a نمى‌شود.

[٦] -s - از آن نمى‌باشد آن است.

[٧] -a + آدمى را.

[٨] -a + ياد.