ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٢٥ - باب ششم در روزه داشتن است

چراگاه شياطين است و مادام كه آبادان باشد تردّد آنها منقطع نمى‌شود و مادام كه آنها تردّد نمايند عظمت خداى عزّ وجلّ بر بنده ظاهر نمى‌گردد و از لقاى آن محجوب مى‌باشد.

حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: اگر چنان نمى‌بود كه شياطين‌[١] بر دلهاى فرزندان‌[٢] آدم چرا مى‌كنند هرآينه ملاحظه اسرار باطن عالَم را مى‌نمودند[٣].

و سبب خوشنودى در وقت افطار از براى خاصّان دريافت توفيق است از جانب خدا بر تمام كردن روزه و رسيدن به ثواب. و از براى عوامّ به سر آمدن تعب است و[٤] رسيدن به آنچه رغبت دارند.

و سبب خوشنودى در وقت ملاقات با خداى عزّ وجلّ از براى خاصّان حصول نور قلب است مَر ايشان را كه مستفاد مى‌شود از شكسته شدن قوّتهاى شهوت و غضب كه دل را تيره كرده بودند و به سبب گرسنگى شكسته شدند؛ آن چنان نورى كه باعث آن مى‌شود كه خداى عزّ وجلّ را معاينه عبادت نمايند گويا كه او را مى‌بينند. و اين است معناى ملاقات خدا. وسبب خوشنودى عوامّ هنگام ملاقات خداى عزّ وجلّ مشاهده نمودن ثواب است در وقتى كه خدا ايشان راجزاى روزه داشتن كرامت نمايد.

و معناى ملاقات خدا و وجه در آنكه بوى دهن روزه‌دار با تغييرى كه در آن حادث مى‌شود خوشتر است از بوى مُشك آن است كه سبب خوشى روح مى‌شود كه در نزد خدا مى‌باشد، چنانچه بدن آدمى در نزد نفس او مى‌باشد. و اشاره به اين شده در آيه:

«ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ»[٥] يعنى آنچه نزد شماست فانى مى‌شود و آنچه نزد

[١] - شياطين/s شياطينى.

[٢] - فرزندان/a فرزند.

[٣] - عوالي اللئالي ٤: ١١٣ ح ١٧٤.

[٤] - و/s a در.

[٥] - نحل: ٩٦.