ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٤٥ - فصل در اينكه فقر محمود است با قناعت فقير

فصل [در اينكه فقر محمود است با قناعت فقير]

بدان كه فقر محمود است امّا مى‌بايد كه فقير قانع باشد و طمع به‌[١] مردم نداشته باشد[٢] و ملاحظه آنچه مردم دارند نكند و به هر تقدير بر كسب مال حريص نباشد. و اين ممكن نيست مگر آنكه به قدر كفاف قناعت كند و آرزوها را كوتاه سازد. و اگر رغبت به كثرت مال و طول امل داشته باشد عزّت قناعت از آن فوت مى‌شود و به سبب طمع و خوارى حرص و قلّت قناعت ناچار چركن مى‌شود و حرص و طمع او را به خُلقهاى ناشايست و ارتكاب منكراتى كه از مروّت به در است مى‌كشاند، و آدمى مفطور بر حرص و طمع و قلّت قناعت شده.

حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: اگر از براى فرزند آدم دو رودخانه از طلا[٣] باشد طلب‌[٤] رودخانه سيُم خواهد كرد. و پر نمى‌سازد شكم فرزند آدم را مگر خاك- كه عبارت از مرگ و داخلِ قبر شدن است- و خداى عزّ وجلّ با هركه لطفى داشته باشد[٥] توفيق توبه داده قبول توبه آن مى‌كند[٦].

و نيز فرمودند: دو حريصند[٧] كه سير نمى‌شوند: حريص علم و حريص مال‌[٨].

و نيز فرمودند: فرزند آدم پير مى‌شود و[٩] دو خصلت در آن جوان مى‌شود[١٠]:

حرص و طول امل‌[١١].

و چون اينها طبيعىِ آدمى است كه او را گمراه مى‌سازد و فطرتى است‌[١٢] كه هلاك مى‌گرداند خداى تعالى‌ و رسول خدا بر قناعت مدح نموده‌اند و حضرت پيغمبر ٦‌

[١] - به/a از.

[٢] -s - و طمع به ... باشد.

[٣] -a + و نقره.

[٤] -a + بر.

[٥] -a s + او را.

[٦] - روضة الواعظين: ٤٢٩. مسند أحمد ٤: ٣٦٨.

[٧] - دو حريصند/a حريصند دو كس.

[٨] - الخصال: ٥٣ ح ٦٩. مشكاة الأنوار: ٢٤٦.

[٩] - و/a در.

[١٠] -a - در آن جوان مى‌شود.

[١١] - تحف العقول: ٥٦.

[١٢] - فطرتى است/a مضرّتى است.