ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١٠٠ - فصل در تقليد عوام از علما

براى همين ايشان را مذمّت كرده كه تقليد كسى مى‌كردند كه مى‌شناختند و مى‌دانستند كه خبر او را قبول نبايد كرد و آنچه نقل كند تصديق نبايد نمود. و عمل نبايد كرد به آنچه به مردم رسانند از جانب كسانى كه آنها را نديده‌اند. و واجب است بر عوامّ ايشان تا[١] خود فكر كنند در امر پيغمبر ما ٦ از براى آنكه دلايل آن حضرت ظاهرتر[٢] از آن بود كه پنهان تواند بود و مشهورتر از آن بود كه بر ايشان ظاهر نباشد.

و هم‌چنين‌[٣] عوامّ امّت‌[٤] ما هرگاه بشناسند[٥] علما را به فسق ظاهر و تعصّب شديد و به حرص بر متاع دنيا و حرام آن و به هلاك ساختن هركه بر او تعصّب ورزند اگرچه مستحقّ آن باشد كه امر او اصلاح شود به مدارات نمودن و[٦] به نيكى و احسان به هر كسى كه از براى او تعصّب كشند اگرچه مستحقّ خفّت و خوارى باشد، پس هركه از عوامّ ما تقليد اين نوع علما نمايد مثل جماعت يهود خواهد بود كه خداى عزّ وجلّ مذمّت ايشان را كرده به سبب تقليدى كه علماى فاسق را مى‌نمودند.

امّا هر دانشمندى كه محافظت نفس‌[٧] و رعايت دين و مخالفت هَوى‌ و اطاعت فرمان خدا نمايد عوامّ را مى‌رسد كه متابعت او بكنند. و اين چنين دانشمندى نمى‌باشد مگر بعضى از علماى شيعه نه همه ايشان. به درستى كه هركه از علماى شيعه مرتكب شود از امرهاى قبيح و شنيع آنچه را علماى اهل سنّت مرتكب شده‌اند آنچه از زبان ما نقل كنند قبول مكنيد[٨] و فايده‌اى در ضمن آن قبول نيست‌[٩].

[١] - تا/s a با.

[٢] -s - ظاهرتر.

[٣] -a + است.

[٤] -a - امّت.

[٥] - بشناسند/a بشناسد.

[٦] -a s - و.

[٧] -s a - نفس.

[٨] - مكنيد/a نكنيد.

[٩] - التفسير امام حسن عسكرى ٧: ٢٩٩ ح ١٤٣. الاحتجاج ٢: ٢٦٣.