مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥١ - بررسی بیان علامه ( ره ) ذیل سوره انبیاء

نقص و کمال هست. حالا کار ندارم که نقص خوب است یا کمال. نقص و کمالش در اینجا قراردادی نیست؛ یعنی این جور نیست که ما به صورت قراردادی هزار تومان را ناقص و صدهزار تومان را کامل بنامیم، که بعد آن را عکس کنیم و صدهزار تومان را ناقص و هزار تومان را کامل نامگذاری کنیم.

یا مثلًا شما در بحث تکامل انواع، که مطرح کردهاند، چه میگویید؟ تکامل یک امر نسبی است؟ اگر کسی بگوید که از میان موجودات زنده یکیتک سلولی است و دیگری مثل انسان پرسلولی است، کمال انسان نسبت به آن تکسلولی یک امر نسبی است؟

- در ایرادی هم که ما به این نظریه میگیریم اتفاقاً همین را میگوییم، میگوییم که چون در این نظریه مسأله ارزشها مطرح نیست، این تکامل فقط ترکیب اجزاء است. چه فرقی میان یک توده سلول و یک سلول تنهاست؟ استاد: نه، حالا فهمیدم شما چه میگویید. این که میگویید، یک مسأله دیگری است. ما این تکامل را در این سطح حیوانی الآن داریم مطرح میکنیم. شما میخواهید کمال انسانی را طرح کنید و آن بیان شما راست است ولی مسأله دیگری است.

سؤال: میگویند چرا خداوند موجودات را از اول در همان حد کمال نهایی قرار نداد؟ استاد: چون غیرممکن است. چون حرکت وجود دارد و این حرکت هم ذاتی است نه یک امر عارضی. مثل رفتن یک بچه از جایی به جایی نیست که اول او را سرپا میگذاریم و بعد میگوییم بیا، که بتوانیم از اول او را بیاوریم به اینجا.

سؤال: مگر موجودات ثابت وجود ندارند؟