مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٦ - بررسی مجدد معنی حکمت و عنایت

ادامه بحث در حکمت و عنایت حق تعالی

گفتیم که در اینجا بحثی را مطرح کردهاند تحت عنوان «فی العنایة و کیفیة دخول الشر فی القضاء الالهی» که اگرچه ظاهر مطلب دو عنوان است: یکی بحث درباره عنایت و به تعبیر دیگر حکمت، و دیگری بحث در باره دخول شر در قضای الهی، ولی به هم مربوط هستند. چون مسأله دخول شر در قضای الهی ممکن است این شبهه را پیش آورد که با عنایت و حکمت بالغه خداوند مباینتی دارد، پس این دو مطلب متغایر و متباین باید حل شود.

بررسی مجدد معنی حکمت و عنایت

گفتیم که اول باید ببینیم این حکما «عنایت» را چگونه تعریف میکنند. شیخ عنایت را چنین تعریف کرد که عالم بودن ذات حق به نظام احسن و مبدأ بودنش برای نظام احسن و راضی بودنش به نظام احسن همان عنایت حق تعالی است. سه عنصر را در مفهوم «عنایت» وارد کردهاند؛ و گفتیم که اصطلاح «عنایت» اصطلاح خاصی است که فلاسفه آوردهاند و درست هم روشن نیست که چرا اینها این اصطلاح را انتخاب کردهاند، در صورتی که کلمه «حکمت» که خودشان هم گاهی