مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٩ - معجزه و خرق عادت تصرف در نظام جزئی است

لازم بود که وقتی مسأله خیر و شر را مطرح میکنیم این مسأله را هم بیان کنیم، چون به این صورت که الان مطرح کردیم در کتابهای خودمان نیست و در کتابهای جدید هم در مسائل دیگر مثل تاریخ و نظایر آن مطرح میکنند. ولی همین بحثی که اینها در تاریخ مطرح میکنند خود به خود در بحث خیر و شر که راجع به نظام کلی عالم هم هست مطرح میشود. شاید اگر بعد بیان دیگری برای این مطلب پیدا کردیم دوباره عرض کنیم. حالا این را اجمالًا در نظر داشته باشیم که بحث ما مربوط به نظام کلی است.

سؤال: اینخرق عادت که در قرآن آمده است، آن هم در نظام جزئی است؟

معجزه و خرق عادت تصرف در نظام جزئی است

استاد: بله، اینها همه در نظام جزئی است، یعنی تغییر در نظام کلی نیست. مثلا این خرق عادت که آتش بر حضرت ابراهیم سرد شد، به این معنا نیست که آتش در حالی که آتش است، بدون آنکه هیچ قدرتی روی آن اعمال نفوذ کرده باشد و بدون آنکه یک قدرت خارجی به عنوان یک مانع روی آن اثر گذاشته باشد، کار محالی را انجام داده باشد، یعنی آتش بدون آنکه هیچ تأثیری روی آن شده باشد تبعیض کند، غیر ابراهیم را بسوزاند و ابراهیم را نسوزاند؛ نه، اینجا اراده ولی خداست. همان طور که هزاران مانع طبیعی جلو آتش را میگیرد و حتی اراده یک مرتاض جلو حرکت قطار را می گیرد، این هم کاری برخلاف مقتضای طبیعت نیست. همین کارهایی که جوکیها میکنند، این نیست که جوکی اراده کرده است که مثلا این نیروی بخار در یک جا اثر بکند و در یک جای دیگر اثر نکند. اگر جوکی بخواهد نیروی بخار بدون اینکه تصرفی رویش شده باشد کار خودش را انجام ندهد، این محال است و محال