هستند. اما آنجا که اعطاء پول میشود و کسی به کسی پول اعطاء میکند قطعاً باید یک مُعطیالیه وجود داشته باشد، یعنی باید یک شخصی و یک چیزی غیر از مُعطی و غیر از مُعطی که پول است وجود داشته باشد که این پول به او اعطاء شود؛ باید یک موجود عینی قبلًا وجود داشته باشد؛ و الّا اگر قبلًا چیزی وجود نداشته باشد اعطاء پول تحقق پیدا نمیکند. علاوه بر آن سه چیز، امر چهارمی هم احتیاج است و آن اعطاء پول میباشد. اعطاء غیر از معطی و غیر از مُعطی و غیر از مُعطیالیه است. پس ما به چهار عامل احتیاج داریم، و بلکه حتی عامل پنجمی هم هست که آن اخذ و پذیرش است. با اینکه مفهوم «اعطاء پول» با مفهوم «اعطاء وجود» با هم فرقی ندارند و همسنگ میباشند، حالا سراغ اعطاء وجود میرویم.

میگوییم: علت، مُعطی وجود معلول است. آیا در اینجا معطی یک امر است که موجِد است، و معطی یک چیز است که وجود است، و معطی الیه یک عامل سوم است؟ مثلًا میگوییم «الف» به «ب» اعطاء وجود کرد. آیا باید یک «الف» باشد و یک «وجود» باشد و یک «ب» باشد که «الف» وجود را به «ب» بدهد؟ اگر «ب» باشد که خودش دیگر وجود دارد، معنی ندارد که «الف» به او وجود بدهد؛ اعطاء وجود به «ب» معنی ندارد. پس معطیالیه در اینجا پایش میلغزد و نمیتوان یک معطیالیه به آن صورت که در اعطاء پول داشتیم در اینجا داشت. حالا میآییم سراغ اعطاء. آیا همانطور که در پول دادن، معطی یک چیز است و اعطاء چیز دیگری است، در اینجا هم چنین است؟ در آنجا پول چیزی است که مثلًا در جیب است و اعطاء، آن عملی است که پول را برمیدارد و از آنجا به جای دیگر منتقل میکند. آیا در باب اعطاء وجود هم چنین است که قبل از عمل اعطاء وجود «ب» در یک کناری گذاشته شده و بعد معطی میآید و آن وجود را برمیدارد و به «ب» میدهد؟

اگر وجود «ب» قبل از اعطاء وجود داشته باشد که دیگر «ب» وجود دارد و اعطاء معنی ندارد، و به طریق اولی پذیرش هم معنی ندارد. پس باقی میماند موجِد و ایجاد؛ یعنی تمام معانی دیگر در ایندو جمعند. یک وجود، علت است و یک وجود، معلول. حقیقت وجود معلول همان حقیقت ایجاد است؛ یعنی وجود معلول وجود تعلقی است. آن معلول، هم ایجاد است و هم موجَد، هم معطی است و هم اعطاء و هم معطیالیه؛ منتها به اعتبار آن ماهیتی که از او انتزاع میشود، آن ماهیت همیشه معطیالیه است. اما ماهیت یک امر اعتباری است که در مرحله بعد از وجود انتزاع