تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٧٣٨ - كسى كه ارزان بخرد ارزان هم مى فروشد

( اى انسان تو در حال كوشش و تقلا خواهى بود تا خدايت را ملاقات كنى ) .
صريح در همين معنا است كه بيان شد ، حتى اين آيه هدف اقصاى زندگانى و كوشش در آن را نيز بيان فرموده است ، اين هدف و منزلگه نهايى پيشگاه خدا است .
جلال الدين در اين ابيات باز داد سخن داده حقايق و اصول فلسفى و اخلاقى و عرفانى بسيار با عظمتى را بيان مى نمايد :

هر كه او ارزان خرد ارزان دهد گوهرى طفلى به قرصى نان دهد
كسى كه ارزان بخرد ارزان هم مى فروشد آرى اين هم يك اصل است كه غالباً اشخاص بدون توجه به حقايق امور ، همين كه موجود با ارزشى به آسانى در دستشان قرار گرفت ، قيمت او را نمى دانند ، زيرا در بارهء به دست آوردن آن نكوشيده‌اند ، با قيمت زيادى نپرداخته‌اند ، به همين جهت به نظر آنها محقر آمده مى توانند آن را به قيمت ارزان از دست بدهند ، چنان كه اين اصل يك مشتق خوبى دارد كه بايستى دقيقاً آن را در نظر گرفت :
هنگامى كه يك حقيقت به دست انسان به ارزانى رسيد ، او بدون توجه به نتايج و آثار واقعى آن حقيقت ، با نظر به ارزش محقرى كه در مقابل آن حقيقت پرداخته است ، بدون ملاحظه و بدون محاسبه آن حقيقت را وسيله هر هدف دل خواه مى كند . مثلًا در دوره هاى معاصر ما در كشورهايى كه انتخاب نماينده و زمامدارى احتياج به مقدارى كوشش و به اصطلاح معمولى مبارزات انتخاباتى دارد ، نماينده يا زمامدار هرگز نخواهد فهميد كه با اين تلاش كوچك چه حقيقتى به دست او افتاده است ؟ او نخواهد دانست كه با اين حركت كوچك توانسته است خود را همكار خدا معرفى كند تسلط به مردم مگر همكارى با خدا نيست ؟ البته با نظر به اين كه زمامدار هم