تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٤٦ - روايت
كودك در آتش انداخت ، و اين كودك از آن كودكها است كه در گهواره مانند عيسى عليه السلام تكلم كرده است » . [١] « ثُمَّ أَوْرَثْنَا اَلْكِتابَ اَلَّذِينَ اِصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا » ٣٥ : ٣٢ [٢] ( سپس ما كتاب را به بندگانى كه بر گزيده بوديم واگذاشتيم ) روايت از حضرت باقر عليه السلام چنين روايت شده است كه فرمود : هر بندهاى از بندگان خدا سنت نيكويى ايجاد كند ، براى او همان پاداش خواهد بود كه به عمل كنندهء آن سنت مقرر شده است ، بدون اين كه از پاداش عمل كننده چيزى كاسته شود . و هر بندهاى از بندگان خداوند سنت بد و گمراه كنندهاى را تثبيت كند ، كيفر و وزرى كه مرتكب آن سنت زشت خواهد داشت ، به همان تثبيت كنندهء سنت بد هم نصيب خواهد گشت ، بدون اين كه از وزر و كيفر عمل كننده كاسته شود » . [٣] مى توان ايجاد كنندگان سنتها را به دو گروه عمده تقسيم كرد :
گروه اول - كسانى هستند كه به جهت انگيزه هاى زود گذر و بدون توجه به بقا و ادامهء آن سنت اقدام مى كنند .
گروه دوم - نه تنها سنت ايجاد مى كنند . بلكه دوام و ابديت آن را هم مى خواهند . اگر ايجاد كنندهء سنت نيكو و يا زشت قصد دوام آن سنت را داشته باشد ، بدون ترديد نتيجهء همان سنت دامن او را خواهد گرفت . و در غير اين صورت با عذاب خداوندى سازگار نمى باشد مثلًا كسى كه يك سنت زشتى را ناخود آگاه و بدون توجه به حكم يا موضوع آن ايجاد نمايد ، و همچنين اگر حكم و موضوع را دانسته باشد ولى مقصودش جريان
[١] مجمع البيان - طبرسى ، ج ١٠ ، ص ٤٦٥ و ٤٦٦ . .
[٢] سوره فاطر ، آيهء ٣٢ . .
[٣] اين روايت بدون اختلاف در سفينة البحار ، قمى ، ج ١ ، ص ٦٦٥ و صحيح مسلم ، ج ٨ ، ص ٦١ و جامع صفير ، سيوطى ، ج ١ ، ص ٤٦ وارد شده است . .