تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٢٢ - تفسير ابيات

عَلَى الله إِنَّ الله يُحِبُّ اَلْمُتَوَكِّلِينَ » ٣ : ١٥٩ [١] ( به سبب رحمت خداوندى است كه با آنها با نرمى و عطوفت رفتار مى كنى ، اگر تند خو و سنگ دل بودى ، از پيرامون تو پراكنده مى گشتند . از آنها بگذر ، و در امور با آنها مشورت نما ، هنگامى كه به نتيجهء جز مى رسيدى آن گاه توكل كرده ( اقدام كن ) خداوند توكل كنندگان را دوست مى دارد ) .
گفتيم : آيات و روايات بىشمارى وجود دارد كه به كار و توليد و صنعت و كشاورزى و معاملات تحريك مى كند ، از آن جمله روايتى است كه جلال الدين به آن اشاره مى كند :
« الكاسب حبيب اللَّه » ( مردى كه كسب مى كند دوست خداوند است ) .
تفسير ابيات شير در مقابل حيوانات مى گويد : آرى توكل در كار بسيار مهم است ، و رهبر اصلى ما در كارها توكل كرده است ، ولى سنت پيامبر را هم فراموش نكنيم كه به آن اعرابى فرمود : اول پاى شتر را ببند سپس آن را به خدا بسپار از آن طرف اين هم سنت پيامبر است كه مى فرمايد : مرد كاسب دوست خداست بلى بايستى توكل كرد ولى به اندازهء زور بازو بايستى كوشيد و مو به مو از نيرو بايستى استفاده كرد ، كسى كه از جهد و تقلا و تكاپو در اين زندگانى سر باز زند او ابله محض است .

[١] سوره آل عمران ، آيه ١٥٩ . .