تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٧٩ - تشبيهات

ندارد خلاف واقع را به من نخواهد گفت ، و اين پديدهء تقليد در هر دوران و در هر جامعه و نژاد يك اصل ضرورى است ، كه به طور اختصار آن را رجوع نادان به دانا مى نامند ، و از اين قبيل است رجوع بيمار به طبيب ، و رجوع هر كس در بارهء موضوعى كه خود آن را نمى داند و مجبور است در بارهء آن موضوع تكليف خود را يك سره نمايد .
٢ - دجال ، در اخبار زيادى وارد شده است كه در آخر الزمان بنام دجال شخصى ظهور مى كند كه مردم را با وعده هاى دروغين خود مى فريبد .
٣ - معين از اعانه است به معناى كمك كننده ، و يكى از اسماء خداوندى است .
٤ - سيمرغ مرغ افسانه‌اى است كه آن را عنقا نيز گويند ، و در افسانه ها براى اين مرغ اعضاء و خواص غير طبيعى نسبت مى دادند .
حفره ، به معناى گودى است و در اين جا به معناى سوراخ كردن و نقب زدن است .
تشبيهات ١ - وزير حيله گر را به دجالى كه در آخر الزمان ظهور مى كند و مردم را مى فريبد تشبيه نموده است .
٢ - فريبندگى منافقان و شيادان انسان نما ، و قيافه ها و مطالب حق به جانب آنها را به دام و دانه تشبيه مى كند .
٣ - اعمال صالحه و فعاليتهاى ثمر بخش انسانى را به گندم تشبيه مى كند كه ما آن را جمع مى كنيم ، و ره زنان درونى و برونى را به موش تشبيه نموده است كه اندوخته هاى ما را از گندم مى دزدد .
٤ - يك تشبيه بسيار عالى در بارهء بارقه ها و حالا معنوى مى كند كه در روح ما مى درخشند و خاموش مى گردند ، اين بارقه ها را به ستارگانى تشبيه مى كند كه سر مى زنند ، ولى بدون اين كه دوامى بيابند خاموش مى شوند ، مانند اين كه يك دزدى در نهانگاه كمين كرده ، بلا فاصله انگشت روى آن بارقه مى نهد و آن را خاموش مى سازد .
حضرت حسين بن على عليه السلام در دعاى عرفه مى گويد :