تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٥٧ - يك محك براى تفكيك يقين از شك لازم است

خداوند جلت عظمته مى فرمايد :
« اِتَّقُوا الله وَيُعَلِّمُكُمُ الله . » ٢ : ٢٨٢ [١] ( شما تقوا بورزيد خدا به شما تعليم خواهد كرد ) .
و نيز مى فرمايد :
« وَاَلَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا . » ٢٩ : ٦٩ [٢] ( كسانى كه در راه ما مجاهده كنند ، يعنى در بارهء رشد و تكامل شخصيت انسانى خود بكوشند ، ما هم راه هاى خود را به آنها نشان خواهيم داد ) .
پس از آن كه اين حالت ربانى درون انسانى را فرا گرفت ، او مى تواند در رويدادهاى زندگانى آن جا كه از قلمرو منطق معمولى خارج است ، با درون خود در تماس بوده و به قول جلال الدين فتواى نهايى و واقعى را بگيرد . در غير اين صورت يعنى در آن صورت كه خداوند به سبب عدم كوشش و تقوا و مجاهدت نورى در درون انسان قرار نداد . نورى براى او وجود نخواهد داشت .
« وَمَنْ لَمْ يَجْعَلِ الله لَه نُوراً فَما لَه مِنْ نُورٍ . » ٢٤ : ٤٠ [٣] او مانند مرده‌اى است كه اگر هزاران عوامل مزاحم براى او روى بياورد ، كوچكترين احساس در بارهء تزاحم آنها نخواهد داشت ، زيرا تنها آن انسان زنده است كه اگر كوچكترين خس و خاشاك به چشم او فرو رود ، احساس ناراحتى خواهد كرد ، به همين جهت است كه ما در تبه كاران خجلت و شرمندگى و ندامت را مشاهده نمى كنيم ، زيرا وجدان كه امينترين پيك الهى است در نهاد آنها مرده است .

[١] سوره بقره ، آيه ٢٨٢ . .
[٢] سوره عنكبوت ، آيه ٦٩ . .
[٣] سوره نور ، آيه ٤٠ . .