تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٨٠٣ - ظواهر فريباى دنيا چند صباحى براى ما مى درخشد و نفس ما از آنها برخوردار مى گردد ولى تلخىهاى آنها در پايان كار آشكار مى گردد

((١٨٥٦)) آتشش پنهان و ذوقش آشكار دود او ظاهر شود پايان كار
ظواهر فريباى دنيا چند صباحى براى ما مى درخشد و نفس ما از آنها برخوردار مى گردد ولى تلخىهاى آنها در پايان كار آشكار مى گردد متاع دنيا بنا به فرموده خداوند عز و جل لهو و لعبى بيش نيست ، چند روزى در مقابل ديده گان مى درخشد و ما را مى خرد ، آرى فوق العاده ارزان مى خرد .
ما روح خود را با تمام اختيار از كار واقعى خود كنار مى كشيم ، ميدان را به نفس حيوانى خالى مى كنيم ، و تصور نمى كنيم كه اين افراطگرىها و تفريط جويىها چه گوهر گرانبها را از دست ما مى ربايد .
ما انسانهاى زود باور كه هر ساعت يك انسانيم ، به شديدترين وجه دستخوش عوامل طبيعى و انسان قرار مى گيريم ، و به قول يكى از نويسندگان زبردست غربى اگر هشيار نباشيم از امروز تا فردا از ما يك جلاد خون آشام مى سازند كه اصلا نه زنده‌اى براى ما مطرح است و نه درد و شكنجه‌اى .
در تمام دورانهاى تاريخ زبردستان براى انسانها « ما » هايى مى سازند كه بتوانند در راه موجوديتى كه خود براى خود تصور كرده‌اند بهره بردارى كنند ، از آن طرف با نظر به قانون « عليت » ( سبب و نتيجه ) هر چه كه در اين زندگانى از ما سر مى زند ، نتيجه‌اى را در بر خواهد داشت ، از آن جهت كه نتايج اغلب كارها مخصوصاً كارهايى كه در قلمرو روح انجام مى گيرد و به روح مربوط است ، مخفى است ، لذا بدون كوچكترين اهميت دادن به هر گونه كار آن را به صلاح خويش ديده و با خوشحالى آنها را انجام مى دهيم . اما به قول جلال الدين :
دود او ظاهر شود پايان كار .