تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٦٣٣ - تفسير ابيات

مرحله مقام است كه معرفت انسانى همه جانبه مى گردد
تفسير ابيات
درون او مانند آينه مى شود كه در مقابل حق قرار گرفته ، لذتهاى بسيار عالى براى او دست مى دهد . و اثر حق را در خود مشاهده مى كند در اين مرحله گاهى به حق ، و گاهى به خود مى نگرد ، گويى : در حال رفت و آمد است .
١٠ - تدريجاً از خود غائب مى گردد و فقط نظرش بجانب حق تعالى است ، و اگر گاهى به خود بنگرد و به خود متوجه شود ، نه از آن جهت كه خود موجود است و داراى موجوديتى مطلوب مى باشد ، بلكه از آن جهت كه در راه و مشغول سلوك است خود را درمى يابد . اگر باين مرحله برسد شايسته وصول به حق خواهد بود .
مى توان گفت اين مرحله عالىترين مرحله است كه از نظر عرفان مقام ناميده مى شود .

بعد از اين روى من و آينهء وصف جمال كه در آن جا خبر از جلوه ذاتم دادند
حافظ

((١٤٣٥)) حال چون جلوه است ز ان زيبا عروس وين مقام آن خلوت آمد با عروس
در مرحله مقام است كه معرفت انسانى همه جانبه مى گردد مقام مرحله ايست كه انسان از علوم محدود نسبى پا فراتر گذاشته مى تواند زمان و گذشت آن را و مكان و فضا و گسترش آنها را درهم به پيچد . اين است همان مطلق كه نفوس عاليه انسانى از آغاز تمدن و علم در جستجوى آن است .
تفسير ابيات هنگامى كه فرستاده قيصر با عمر هم صحبت مى شود و انس مى گيرد ، خاطر او را كه از جهل و هوى و هوس ويران گشته بود آباد مى كند ، و تدريجاً از سخنان روحى بسيار ظريف صحبت مى كند ، تا به صفات حق تعالى