تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٨٠ - اصل افزايش نيرو در موقع لجاجت و يا ضديت با لجاجت

١ - عيب جويى از بىشخصيتى است
تفسير مشروحى در بارهء ترحم


((٨١٥)) چون خدا خواهد كه پردهء كس درد ميلش اندر طعنهء پاكان برد
١ - عيب جويى از بىشخصيتى است انسان پاك دامن و پاك روح ، نبايستى دهان به عيب جويى و عيب گيرى انسانها مخصوصاً پاكان افراد آدم آلوده بسازد ، زيرا چنان كه در روايات صحيح وارد شده است پيامبر عظيم الشان روزى به كسى كه به يك انسان توهين كرد فرمود توهين مكن زيرا خداوند آدم و ساير پيامبران را به صورت او آفريده است . حال كه نمى توان به صورت يك انسان توهين كرد تكليف توهين به تمام شخصيت يك انسان روشن مى شود كه چه اندازه ركيك و وقيح مى باشد .
و اين يك خاصيت طبيعى و به اصطلاح فنى اثر وضعى است كه اگر كسى در صدد دريدن پردهء افراد بر آيد خداوند نيز پردهء او را خواهد دريد .

رحم خواهى رحم كن بر اشكبار رحم خواهى بر ضعيفان رحم آر
تفسير مشروحى در بارهء ترحم ٢ - روايت معتبرى است كه مى گويد :
« ارحم ترحم » ( رحم كن تا مورد رحم واقع شوى ) اين تحريك عاطفى موجب رواج دادن ذلت و تحقير شخصيت آدميان نيست . اين مطلب ياد آورى اين نكته است كه افراد انسانى محال است كه در شئون زندگانى فردى و اجتماعى و روابط مقرره با يكديگر دقيقاً از نظر رياضى رفتار كنند . مقصود