تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٦ - اعتراض كردن مريدان بر خلاف وزير بار ديگر
آيه
تشبيهات قابل توجه
((٦٣٣)) پس تو سرهنگى مكن با عاجزان ز انكه نبود طبع و خوى عاجز آن
((٦٣٤)) چون تو جبر او نمى بينى مگو ور همى بينى نشان ديد كو
((٦٣٥)) در هر آن كارى كه ميل استت بدان قدرت خود را همى بينى عيان در هر آن كارى كه ميلت نيست و خواست اندر آن جبرى شوى كاين از خداست
((٦٣٦)) انبيا در كار دنيا جبريند كافران در كار عقبى جبريند
((٦٣٧)) انبيا را كار عقبى اختيار كافران را كار دنيا اختيار
((٦٣٩)) ز انكه هر مرغى به سوى جنس خويش مى پرد او در پس و جان پيش پيش
((٦٤٠)) كافران چون جنس سجّين آمدند (١) سجن دنيا را خوش آئين آمدند
((٦٤١)) انبيا چون جنس عليين بُدند سوى عليين به جان و دل شدند (٢) اى خدا بنما تو جان را آن مقام كاندر آن بىحرف مى رويد كلام
((٦٤٢)) اين سخن پايان ندارد ليك ما باز گوييم آن تمامى قصه را
آيه « فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلكِنَّ الله قَتَلَهُمْ وَما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلكِنَّ الله رَمى » ٨ : ١٧ (٣) ( آنها را ( كفار را ) شما نكشتيد بلكه خداوند آنها را كشت ، تو نبودى كه آن يك مشت خاك را به سوى كفار انداختى ، بلكه خدا بود كه آن را انداخت ) .
تشبيهات قابل توجه ١ - اصرار و اعتراض مسيحيان را بر وزير ، به ستيزه كردن كودك با مادر تشبيه مى كند ، يعنى چنان كه ستيزه گرى كودك با مادر از روى علم و عمد نيست ، همچنان ما مريدان با تو از روى عناد و علم پيكار نمى كنيم .
٢ - انسانى را كه در دست رهبران نيرومند ، بىاختيار قابل انعطاف به هر شكل
(١) سجين سنگ جهنم . .
(٢) عليين - عالىترين و روحانىترين عالمى كه يك انسان مى تواند قدم به آن بگذارد . .
(٣) سوره الانفال ، آيهء ١٧ . .