ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٤٠٤ - باب اول در نيت و اخلاص است

معنوى و قرب روحانى، چنانچه در حقّ بعضى از آنها كه اين صفت‌[١] دارند فرموده:

«وَ إِنَّ لَهُ عِنْدَنا لَزُلْفى‌ وَ حُسْنَ مَآبٍ»[٢] يعنى به درستى كه او را نزد ما نزديكى‌[٣] و بازگشت خوبى است.

حضرت أميرالمؤمنين ٧ فرمودند: خداوندا! عبادت نمى‌كنم تو را از ترس آتش و از طمع در بهشت، بلكه تو را سزاوار[٤] عبادت يافته‌ام پس تو را عبادت كرده‌ام‌[٥].

و هركه از خدا غير اين ندانسته باشد كه خداست و صانع عالَم و قادر و قاهر و عالِم است و اينكه بهشتى دارد كه مطيعان را به آن بهره‌مند مى‌گرداند و جهنّمى دارد كه عاصيان را به آن معذّب مى‌سازد و عبادت او مى كند تا بهره‌مند به بهشت شود يا از جهنّم نجات يابد، البتّه خداى عزّ وجلّ او را به عبادت و طاعتش داخل بهشت مى‌گرداند و از جهنّم نجات مى‌دهد چنانچه از اين خبر داده در بسيارى از قرآن.

پس ثابت شد كه به هر كسى چيزى مى‌رسد[٦] كه نيّت آن دارد. و گوش مدار به سخن بعضى كه به بطلان عبادت رفته‌اند هرگاه قصد از كردن آن تحصيل ثواب يا خلاصى از عقاب باشد. و اين گمان را از آن جهت كرده‌اند كه اين قصد را منافى يافته‌اند با اخلاصى كه عبارت است از اراده محض جناب الهى نمودن و بَس. و گمان كرده‌اند كه هركه اين قصد كند قصد او جلب منفعت به خود يا دفع مضرّت از خود است نه اراده محض جناب الهى. و اين سخن از كسى ناشى شده كه معرفت به حقيقت تكليفات و مراتب مردمان در آن و معرفت به معناى نيّت و حقيقت آن نداشته باشد، بلكه نداند كه نيّت عبارت است از برانگيخته شدن نفس و ميل و توجّه آن به‌

[١] - صفت/a منفعت!

[٢] - ص: ٢٥.

[٣] - نزديكى/s a نزديك.

[٤] -s - عبادت نمى‌كنم تو ... سزاوار.

[٥] - عوالي اللئالي ١: ٤٠٤ ح ٦٣.

[٦] - مى‌رسد/s a مى‌دهد.