ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٢٨ - فصل عمل كردن با اميد افضل است از عمل كردن با خوف
به خدا و امّيد به آن داشتن و خوش خُلق بودن و از غيبت مؤمنان خود را بازداشتن. و[١] به حقّ آن خدايى كه به غير آن خدايى نيست كه بعد از توبه و استغفار خداى عزّ وجلّ هيچ بندهاى را عذاب نمىكند مگر به بدگمانى به خدا و به قاصر بودن در[٢] امّيدوارى و به بدخُلقى و غيبت مؤمنان كردن. و به حقّ آن خدايى كه به غير آن خدايى نيست هيچ بندهاى نيست كه ظنّ خوب به خدا داشته باشد مگر آنكه خداى عزّ وجلّ نزد ظنّ بنده مؤمن باشد؛ زيرا كه خداى كريم خيرها[٣] در دست اوست و شرم مىكند كه بنده مؤمن گمان خوب به آن داشته باشد و خداى عزّ وجلّ خلاف گمان و امّيد آن بنده را بجاى آورد؛ پس گمان خوب به خدا ببريد و رغبت به خداى عزّ وجلّ نماييد[٤].
و حضرت امام جعفر صادق ٧ فرمودند: حُسن ظنّ به خدا آن است كه امّيد نداشته باشيد مگر به خدا و نترسيد مگر از گناهان خود[٥].
و طريق تحصيل رجا آن است كه متذكّر شود فضلهاى سابقى را كه خداى عزّ وجلّ بىواسطه شفاعت كننده عطا نموده و ثواب عظيمى[٦] را كه بدون استحقاق وعده كرده و نعمتهاى بسيارى را كه به غير سؤال در دنيا و آخرت انعام نموده، و متذكّر شود سعتِ رحمت خدا را و سبقت گرفتن رحمت[٧] بر غضب را.
واخبارى كه در سعت رحمت وارد شده بيش از آن است كه توان شمرد و احتياجى به ذكر آن اخبار نيست؛ زيرا كه محتاج به تحصيل رجا كسى است كه خوف با يأس بر وى غالب باشد واين چنين كسى بسيار كم است. و جماعتى كه در معاصى فرو رفتهاند
[١] -s a - و.
[٢] - در/s a درجه.
[٣] - خيرها/a چيزها.
[٤] - الكافي ٢: ٧١ ح ٢. مشكاة الأنوار: ٧٧.
[٥] - الكافي ٢: ٧٢ ح ٤.
[٦] - عظيمى/a عظيم.
[٧] -s - خدا را ... رحمت.