ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٦ - فصل علم بر دو قسم است

محمود است و بعضى مذموم. و علم آخرت بر دو قسم است: اوّل علمى كه مقصود لِذاته باشد. و[١] دوم علمى كه مقصود به آن عمل باشد تا آنكه آن عمل وسيله علم مقصود لِذاته گردد. و علم آخرت بتمامه محمود است و اگر به آن اراده دنيا كرده شود ملحق به علم دنيا خواهد شد[٢].

امّا قسم اوّل از اين علم عبارت است از نورى‌[٣] كه در دل پيدا مى‌شود بعد از پاكيزه ساختن آن از صفات ذميمه، و بعد از آن منكشف مى‌شود به سبب اين نور امورى كه پيش از آن اسمى چند از آن امور شنيده و به حقيقت آن نرسيده بود، و واضح مى‌شود از براى صاحبش معناهاى بسيار كه مبهم بود تا آنكه حاصل مى‌شود معرفت حقيقى به ذات واجب الوجود و[٤] به صفات آن به قدر امكان و به افعال حقّ و حكمت در آفرينش دنيا]m .b ٣[ و آخرت و كيفيّت پيدا شدن آخرت از دنيا و معرفت به معناى پيغمبرى و[٥] پيغمبر و معناى امامت و امام و معناى وحى‌[٦] و الهام و معناى ملائكه و شياطين و كيفيّت دشمنى شيطان با انسان و كيفيّت ظاهر شدن فرشته از براى پيغمبران و كيفيّت آمدن وحى به ايشان و سخن گفتن فرشته با امام و معرفت به باطن آسمانها و زمين و معناى قلب و كيفيّت برخورد جنود ملائكه با شياطين در آن، و فرق ميان خاطر ملكى با[٧] خاطر[٨] شيطانى و معرفت آخرت و بهشت و دوزخ و عذاب قبر و صراط و ميزان و شفاعت و حساب و معناى آنكه آدمى خود به حساب خود خواهد رسيد و آنكه دار آخرت دار حيات و زندگى است و معناى لقاى خدا و معناى نظر

[١] -a - و.

[٢] - خواهد شد/a مى‌شود.

[٣] - است از نورى/a s از نورى است.

[٤] -a - و.

[٥] -s a - پيغمبرى و.

[٦] - وحى/a وهم.

[٧] -s - خاطر ملكى با.

[٨] - خاطر/a خواطر.