ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٥٠ - فصل در خلاصى از آفت مال

و عبادات او مضاعف مى‌شود؛ زيرا كه مقصود در عبادات‌[١] محض حركت زبان و بدن نيست بلكه از براى آن است كه انس او به حقّ محكم شود، هرچند[٢] دل فارغتر است تأثير عبادت در انس به خدا بيشتر است.

و از براى اين است كه در اخبار فضل فقير بر غنى عَلَى الإطلاق وارد شده.

و نيز معناى فقر آن نيست كه البته مالك هيچ چيز نباشد، حضرت امام جعفر صادق ٧ در اثناى سخنى كه‌[٣] با صوفيّه مى‌فرمودند اين سخن را گفتند كه: خداى عزّ وجلّ پيغمبرش را تعليم كرد كه چون انفاق مال نمايد و اين چنان بود كه وقتى آن حضرت به قدر هفت مثقال از طلا داشت و كراهت داشت كه صبح كند و آن باقى مانده باشد، پس تصدّق كرد و صباح شد و چيزى نداشت و در آن وقت سايلى‌[٤] سؤال كرد و[٥] آن حضرت چيزى نداشت كه به سايل تصدّق كند و[٦] سايل ملامت آن‌[٧] حضرت را كرد و آن حضرت غمگين شد از آن راه كه چيزى نمى‌يافت كه به آن بدهد و در نهايت رحم و شفقت بود، پس خداى عزّ وجلّ آن حضرت را تعليم فرمودند و ادب كردند به اين سخن كه: «وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى‌ عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً»[٨] يعنى دست خود را غُل در گردن مكن به آنكه هيچ به كسى ندهى، و دست خود را به نهايت پهن مكن به آنكه‌[٩] هرچه داشته باشى بدهى، پس بنشينى در حالتى كه ملامت كرده شوى و درمانده باشى.

پس حضرت امام جعفر سلام اللَّه عليه فرمودند: مراد خداى عزّ وجلّ آن است كه‌

[١] - عبادات/s عبادت.

[٢] -a s + كه.

[٣] -a m - كه.

[٤] - سايلى/s a سايل.

[٥] -a s - و.

[٦] -a s - و.

[٧] -s a - آن.

[٨] - إسراء: ٢٩.

[٩] - آنكه/s a آنچه.