ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٩٨ - فصل در تقليد عوام از علما

و از اين قبيل است كه تعبير از صراط به پلى شده‌[١] كشيده در ميان بهشت و دوزخ.

و تعبير از ميزان به‌[٢] ترازويى شده كه دو كفّه داشته باشد و هم‌چنين ساير چيزهاى‌]m .a ٤٢[ بهشت و دوزخ.

و بعضى از اسرار مثل آن است كه آدمى ادراك چيزى را مجملًا نمود[٣] و بعد از آن تفصيلِ آن را به تحقيق و ذوق ادراك كرد[٤] به حيثيّتى كه حالىِ او مى‌شود و از آن‌[٥] منفك نمى‌گردد، پس تفاوت ميان اين دو علم پيدا مى‌شود و اوّلين مانند پوست و دوم مانند مغز، و اوّلين مثل ظاهر و دوم مثل باطن مى‌باشد. و اين مثل آن است كه شخصى در تاريكى يا[٦] از دور در ديده كسى‌[٧] نقش بست و نوع علمى از براى او حاصل شد و هرگاه در نزديك يا بعد از زوال تاريكى او را ديد فرق بسيارى ميان اين دو حالت مى‌يابد و آنچه آخر يافته نقيضِ اوّل نيست بلكه همان اوّلين است كه در دوم مرتبه ظاهرتر شد[٨]. و هم‌چنين است سخن در علم و ايمان و تصديق و[٩] بسيارى از اعتقادات از اين قبيل است.

فصل [در تقليد عوام از علما]

در تفسير امام حسن عسكرى ٧ در آيه‌ «وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لا يَعْلَمُونَ الْكِتابَ إِلَّا أَمانِيَّ»[١٠] مروى است كه شخصى به حضرت امام جعفر صادق ٧ گفت: هرگاه اين جماعت يهود ندانند از كتاب مگر آنچه را[١١] از علماى خود شنيده باشند و راهى به غير از اين نداشته باشند پس چون خداى عزّ وجلّ مذمّت ايشان كرده در تقليد نمودن و قبول‌

[١] -a s + و.

[٢] -a - به.

[٣] - نمود/a s نموده.

[٤] - كرد/a كرده.s گردد.

[٥] - آن/s a او.

[٦] -s - يا.

[٧] - كسى/a كس.

[٨] - شد/s شده.

[٩] - و/a بر.

[١٠] - بقره: ٧٨.

[١١] -a + كه.