ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٩٢ - فصل اقل آنچه بر مكلف اعتقاد به آن داشتن واجب است

وتعالى‌ فرموده‌اند بشود، چنانچه فرمودند: «وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا»[١] يعنى آن جماعتى كه در راه ما جهاد نموده‌اند هرآينه راهنمايى مى‌كنيم‌[٢] ايشان را به راه‌هاى خود.

و اين است آن گوهر پرقيمت كه نهايت مقصد راستگويانى كه پيش از همه كس تصديق كرده‌اند و آنانى كه به خداى عزّ وجلّ نزديكند و مراتب آن بسيار است به حسب مراتب جهاد كردنها و مراتب باطنها در پاكى و پاك ساختن آنها از غير خداى عزّ وجلّ و در روشن شدن آنها به نور يقين. و اين تفاوت مانند تفاوتى است كه مردم در اسرار طبّ و فقه و ساير علمها مى‌دارند از براى آنكه اينها مختلف مى‌شود به اختلاف سعى‌ها و اختلاف آفرينش در زيركى و شعور. و چنانچه مراتب مردم در اين علوم بى‌شمار است هم‌چنين مراتب ايشان در كشف حقايقِ عقايد بى‌اندازه است.

و امّا تفصيل متعلّقات‌[٣] اعتقادات از براى خاصّان و كيفيّت جهاد كردن از براى ايشان در فصل سيُم از باب اوّل اشاره به آن دو واقع شد.

فصل [اقلّ آنچه بر مكلّف اعتقاد به آن داشتن واجب است‌]

حجّت فرقه ناجيه نصير الحقّ والدين محمّد بن حسن طوسى رحمه الله‌[٤] فرموده‌اند: اقلّ آنچه بر مكلّف اعتقاد به آن داشتن واجب است دانستن معناى كلمه «لا إله إلّااللَّه، محمّد رسول اللَّه‌[٥]» است و[٦] بعد از آن كه تصديق به رسول خدا كرد سزاوار آن است كه تصديق‌[٧] كند او را در صفات خدا و روز آخرت و تعيين امام معصوم. و تصديق به اينها همه بر وجهى بايد كه قرآن مجيد مشتمل است بر آن بدون زيادت‌[٨] و برهانى، امّا

[١] - عنكبوت: ٦٩.

[٢] - مى‌كنيم/a مى‌كنم.

[٣] - متعلّقات/s متعلّقان.

[٤] -m - رحمهُ اللَّه.

[٥] -a s + ٦.

[٦] -a - و.

[٧] -s a - به رسول ... تصديق.

[٨] -a + و نقصانى.