ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٦٥ - فصل در آداب معلم

حضرت پيغمبر ٦ فرمودند[١]: بناى دين بر پاكيزگى است‌[٢]. وآنچه فرموده‌اند[٣] شامل پاكى ظاهر و پاكى‌[٤]]m .b ٤١[ باطن هر دو هست و خداوندگار عالميان فرموده‌اند: «إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ»[٥] يعنى‌[٦] جز اين نيست كه مشركان‌[٧] نجسند.

و در اين كلام اشعارى است بر اينكه پاكيزگى و[٨] پليدى منحصر نيست در ظاهر كه به حسّ ادراك آن مى‌شود زيراكه مشرك گاه مى‌باشد كه جامه پاك و بدن شسته مى‌دارد، بلكه مراد نجاست حقيقت مشرك است و آلوده بودن باطن به اعتقادات ناشايسته.

و نجاست عبارت است از چيزى كه از آن اجتناب كنند و دورى از آن جويند. و اجتناب و دورى از صفتهاى ذميمه باطن مهم‌تر است از آن راه كه هم نظر به زمانِ حال زبونند و هم نظر به عاقبت هلاك كننده‌اند. و از اين جهت حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: داخل نمى‌شوند فرشتگان به خانه‌اى كه در آن سگ باشد[٩]. و شكّى نيست كه دل خانه‌اى است كه فرشتگان در آن نزول مى‌كنند و اثر فيضشان به دل فرود مى‌آيد و دل آرامگاه ايشان است. و صفتهاى ناپسند مانند غضب و شهوت و كينه و حسد و تكبّر و عُجب سگانى چندند فرياد كننده‌[١٠]، و چون شود كه فرشتگان داخل خانه دل شوند و حال آنكه پر باشد از سگان؟! و[١١] ثابت شده كه‌[١٢] خداى عزّ وجلّ نور علم‌[١٣]

[١] -s a + كه.

[٢] - مانند آن در كنز العمّال ٩: ٢٧٧ ح ٦٠٠٢.

[٣] - فرموده‌اند/a فرمودند.

[٤] -s - ظاهر و پاكى.a - و پاكى.

[٥] - براءة: ٢٨.

[٦] -s - يعنى.

[٧] - مشركان/m مشركون.

[٨] -s - پاكيزگى و.

[٩] - الكافي ٣: ٣٩٣ ضمن ح ٢٦ و ٢٧. الخصال: ١٣٨ ضمن ح ١٥٥. كتاب من لا يحضره الفقيه ١: ٢٤٦ ح ٧٤٣. صحيح البخاري ٤: ٨٢. مسند أحمد ١: ٨٣.

[١٠] - كننده/a كنند.

[١١] -s a - و.

[١٢] - كه/s a و.

[١٣] - علم/a علمى.