ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٩٧ - فصل اقسام مردم

حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: هركه محبّت دارد به لقاى خدا، خداى عزّ وجلّ محبّت مى‌دارد به لقاى او. و هركه كراهت داشته باشد از لقاى خدا، خداى عزّ وجلّ كراهت مى‌دارد از لقاى او[١].

فصل [اقسام مردم‌]

بدان كه مردم بر سه قسمند: يا كسى است كه حريص است بر دنيا و فريفته مكر آن شده و محبّت به‌[٢] شهوتها دارد. و يا توبه كننده‌اى است كه كار از سر گرفته. و يا عارفى است كه به نهايت رسيده.

امّا حريص بر دنيا ياد مرگ نمى‌كند و اگر يادِ آن كند از براى آن ياد مى‌كند كه تأسّف بر دنيا بخورد و مشغول به مذمّت‌[٣] مرگ شده از آن فرار نمايد. و اينها آن كسانَند كه خداى عزّ وجلّ در شأن ايشان فرموده: «قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِي تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلاقِيكُمْ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى‌ عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ»[٤] يعنى بگو- اى محمّد- كه از مرگى كه‌[٥] مى‌گريزيد به شما بر[٦] خواهد خورد. و بعد از آن برخواهد گردانيد شما را به سوى خدايى كه عالِم است به غيب و شهادت. و خداى عزّ وجلّ آگاه خواهد ساخت شما را بر آنچه مى‌كنيد. و اين چنين كسى به ياد مرگ از خدا دورتر مى‌گردد[٧]، مگر آنكه از ياد مرگ استفاده آن نمايد كه از دنيا پهلو تهى سازد[٨] و عيش بر وى مُنغّص گردد و صافى لذّتها بر وى مكدّر گردد[٩].

و[١٠] امّا توبه كننده ذكر مرگ را بسيار مى‌كند تا خوفى و هيبتى در دل آن پيدا شود

[١] - مصباح الشريعة: ١٧١ باب ٨١.

[٢] -a - به.

[٣] -s + و!

[٤] - جمعه: ٨.

[٥] -s - كه.

[٦] -s - بر.

[٧] - دورتر مى‌گردد/a s دور مى‌گرداند.

[٨] - سازد/a s كند.

[٩] - گردد/a s شود.

[١٠] -a - و.