ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٣٨ - فصل آن چيزى سزاوار است براى حاجى هنگام دخول مكه

بجاى آورد بر اينكه او را به اين مرتبه رسانيده و ملحق ساخته به جماعتى كه وارد آن محلّ مى‌شوند.

و امّا طواف حكم نماز دارد؛ بايد كه در آن وقت حاضر گرداند در دل تعظيم و خوف و رجا و محبّت را چنانچه در باب نماز مذكور شد. و بايد كه‌[١] بداند كه در حالت طواف شبيه است به ملائكه مقرّبان كه احاطه نموده‌اند به عرش و در حوالى آن طواف مى‌كنند، و گمان نكند كه مقصود طواف جسم اوست به خانه بلكه مقصود طواف دل اوست به ذكر صاحب خانه. و بايد كه در اوّل ابتدا به ذكر خدا كند و ختم نيز به ذكر آن كند، چنانكه در طواف اوّل ابتدا از خانه و آخر ختم به خانه مى‌كند.

و بايد بداند كه طواف شريف طواف قلب است به درگاه خداى عزّ وجلّ و خانه مثالى است به حسب ظاهر در اين عالم از براى حضرت خداوندگارى‌]m .a ٦٢١[ كه به ديده بصر مشاهده نمى‌شود و در عالمى ديگر است چنانچه بدن مثالى است ظاهر در اين عالم از براى قلبى كه به چشم ديده نمى‌شود و در عالمى ديگر است. و اين عالم راهنمايى است‌[٢] به آن عالم از براى كسى كه درِ هدايت بر روى‌[٣] او گشوده شده باشد. و اشاره به سنجيدن امرهاى ظاهرى به باطنى است آنچه وارد شده كه:

بيت المَعمور در آسمان در برابر خانه‌[٤] كعبه است و طواف ملائكه به بيت المَعمور مانند طواف آدمى است به كعبه. و چون مرتبه اكثر مردم قاصر است از مثل آن‌[٥] طوافْ مأمور شده‌اند به تشبّه‌[٦] به ملائكه به حسب امكان. و وعده به ايشان شده كه هركه تشبّه‌[٧] به قومى بجويد از ايشان خواهد بود.

[١] -a s - كه.

[٢] - راهنمايى است/s رهنمايى است.

[٣] -s + دل.

[٤] -s - خانه.

[٥] -s + و!

[٦] - تشبّه/a s تشبيه.

[٧] - تشبّه/a s تشبيه.