ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٤٢٨ - فصل در اينكه دنيا و آخرت مانند دو هوو هستند

راضى شده از راه بسيارى و مشقّت و آمدن آن بى‌اراده كسى و بدون خواهشى. و جنابت نمى‌باشد مگر به طلب لذّت و[١] مگر به داشتن خود را بر آن به سعى و تلاش‌[٢].

فصل [در اينكه دنيا و آخرت مانند دو هوو هستند]

بعضى از اصحاب ما كلامى فرموده‌اند كه ملخّصِ آن اين است كه: دنيا و آخرت مانند دو زنند كه يك شوهر داشته باشند و به هريك كه نزديك مى‌شوى از ديگرى دور شده خواهى بود. و از براى اين است كه بنده مأمور شده در وقت مشغول شدن به عبادت خدا و اقبال بر وى به پاكيزه ساختن اعضاى ظاهره دنيويّه و[٣] اوّلًا مأمور شده در وضو به شستن رويى كه اكثر حواسّ ظاهره در آن است؛ و حواسّ ظاهره عظيم‌ترين اسبابى است كه باعث بر مطالب دنياست و اين امر از براى آن شده‌[٤] كه متوجّه شود و اقبال كند به روى دل بر خداى عزّ وجلّ در حالتى كه خالى باشد از اين چركينها. و بعد از آن مأمور شده به شستن دستها از براى آنكه بسيارى از امور دنيوى و خواهشهاى طبيعى كه مانع از اقبال بر آخرت است مباشرت آنها به دستها مى‌شود. و بعد از آن مأمور شده به مسح پاها از براى آنكه به آنها به مطالب مى‌رسد و متوسّل به تحصيل مقاصد مى‌شود، پس‌[٥] آنها [را] پاكيزه مى‌كند تا جايز باشد از براى او به آنها داخل در عبادت شود و اقبال به آن كند.

و در غسل مأمور شده به شستن جميع پوست بدن از براى آنكه آدمى در حالت‌]m .a ٩٩[ جِماع و آنچه موجب غسل است به شهوتها نزديك‌تر و تعلّق او[٦] به آنها بيشتر مى‌شود و تمامى بدن را در اين دخلى هست. و از براى اين است كه حضرت‌

[١] -a - و.

[٢] - عيون أخبار الرضا ٧ ٢: ٩٥ ح ١. علل الشرائع ١: ٢٨١ ح ١.

[٣] -a - و.

[٤] - شده/m نشده!

[٥] - پس/s و پس.

[٦] -a s - او.