ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٣٩ - فصل در خائفين

و نيز حضرت صادق سلام اللَّه عليه‌[١] فرمودند: گاه است كه مردِ سعادتمند در راه اشقيا برده مى‌شود تا آنكه مردم مى‌گويند كه: چه شبيه است به شقاوتمندان بلكه از]m .a ٨٧[ ايشان است! بعد از آن درمى‌يابد او را سعادت. و گاه است كه مردِ شقاوتمند در راه سُعَدا برده مى‌شود تا آنكه مردم مى‌گويند كه‌[٢]: چه شبيه است به سعادتمندان بلكه از ايشان است! بعد از آن درمى‌يابد او را شقاوت. به درستى كه هركه را خداى عزّ وجلّ سعادتمند نوشته اگر نمانده باشد از دنيا مگر به قدر فاصله دوشيدنِ شتر كه از براى او به سعادت ختم مى‌شود[٣].

و امّا جمعى از خايفان كه غالب مى‌باشد بر نفوس ايشان انتظار مكروهى كه به حسب ذات مكروه است پس بعضى از ايشان كسى است كه غالب است بر او خوف‌[٤] بيهوشى‌هاى مرگ و سختى آن، يا خوف سؤال منكر و نكير، يا عذاب قبر، يا هَول روز قيامت، يا خوف ايستادن در برابر خداى عزّ وجلّ و شرم داشتن از پرده‌درى‌ها و سؤال از نَقير و قِطمير كردن، يا خوف صراط و تيزى آن و كيفيّت گذشتن بر آن، يا خوف از آتش جهنّم و غُلها و هَولهاى آن، يا خوف محروم شدن از بهشت كه دار تنعّم و ملك پاينده است و از نقصان درجات، يا خوف ممنوع شدن از لقاى خدا. و رتبه اين‌[٥] اعلى‌ از آنهاست و اين خوف عارفان است. و خوفهاى سابق خوف عابدان و زاهدان و عامّه عاملان است.

و مخفى نيست كه فضيلت هر چيزى به قدر اعانت آن است بر سعادت، و سعادتى مثل سعادت لقاى خداى عزّ وجلّ نيست و به اين سعادت نمى‌توان رسيد مگر به‌

[١] - سلام اللَّه عليه/s a ٧.

[٢] -s a - كه.

[٣] - المحاسن ١: ٢٨٠ ضمن ح ٤٠٩. الكافي ١: ١٥٤ ح ٣. التوحيد ٣٥٧ ح ٤.

[٤] -m + به.

[٥] -m - اين.