ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣١ - فصل علم بر دو قسم است

حقّ را فرمانبردار است وليكن بينايى در امورى كه موجب اشتباه حقّ است ندارد و به ادنى‌ شبهه‌اى كه در خاطرش خطور كند شكّى در دلش پيدا مى‌شود. پس فرمودند كه:

نه اين شخص لايق تحمّل علم است و نه آن شخص.

باز فرمودند: ديگرى را مى‌يابم كه حريص است به لذّتهاى‌[١] دنيوى و فرمانبردار شهوتهاست‌[٢]، يا حريص است به جمع مال و ذخيره كردن آن، و اين هر دو نيز از پاسداران دين نيستند و بسيار شباهت دارد به اينها چهارپايان چرنده، و هم‌چنين ناياب مى‌شود علم به سبب نايابىِ حاملان آن.

پس روى به جناب حقّ آورده، فرمودند كه: خداوندا! حال چنان است كه گفتم، وليكن هرگز زمين خالى نمى‌باشد از حجّت خدا[٣] كه برپاى‌[٤] باشد؛ يا ظاهر و مشهور و يا خايف و پنهان، تا آنكه حجّتهاى خداى عزّ وجلّ و آيات واضحه او باطل نگردد.

پس فرمودند كه: اين گونه كسى‌[٥] چه قدر تواند بود و در كجا يافت مى‌شود؟ به خدا قسم كه اين طايفه به حسب عدد كم‌]m .a ٥[ و از راه قدر و مرتبه عظيم مى‌باشند[٦]، و[٧] خداى عزّ وجلّ به ايشان حجّتهاى خود را و دين حقّ را حفظ مى‌كند تا آنكه هرگاه اجل اين طايفه برسد آنچه از آيات الهى كه در نزد ايشان است به‌[٨] گروهى مانند خود بسپارند و تخم آن علوم را در دل آنها بكارند.

پس در وصف اين قوم فرمودند كه: اينها جمعيند كه علم ايشان هجوم آورده بر دانستن حقيقت چيزها و نسيم يقين به مشام جان ايشان رسيده و آسان شمرده‌اند آنچه را متنعّمان بر خود دشوار كرده‌اند و انس گرفته‌اند به آنچه نادانان از آن وحشت دارند

[١] - لذّتهاى/m لذّاتهاى.

[٢] - شهوتهاست/a شهوات است.

[٣] - خدا/s a خداى.

[٤] -a - ى.

[٥] - كسى/a كس.

[٦] - مى‌باشند/s مى‌باشد.

[٧] -a - و.

[٨] -a - به.