ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٨ - فصل علم بر دو قسم است

شكّى نيست كه صفاى اين آينه و پاكيزگى آن حاصل مى‌شود به بازداشتن نفس از خواهشها و پيروى انبيا و ائمّه هدى‌[١] در همه كردارها، و به هرقدر كه آينه دل صاف مى‌شود و متوجّه جانب حقّ مى‌شود[٢]]m .a ٤[ حقيقت حقّ در آن به همان قدر جلوه مى‌نمايد. و راهى بدانچه گفتيم نيست مگر [به‌] تعلّم علم و هدايت و ترس خداى‌[٣] و پرهيزكارى و نهايت شعور و زيركى، و اين علم از آنهاست كه در كتابها نوشته نمى‌شود، و كسى كه‌[٤] به آن بهره‌مند و مستسعد شده بيان نمى‌كند آن را مگر از براى كسى كه شايسته آن باشد و اين هم بر سبيل يادآورى و به طريق پنهانى.

واين است آن علم پنهانى كه در حديث نبوى ٦ اشاره به آن شده كه فرمودند: به درستى كه بعضى از علمها پنهانى است و نمى‌داند[٥] آن را مگر خداشناسان‌[٦]. پس هرگاه اظهار كنند آن علم خفى را ردّ نمى‌كند[٧] آن را مگر آن‌[٨] جماعتى كه ايمنند از مكر و عقوبت الهى. و قبول نمى‌كند[٩] آن را مگر كسانى كه ايمان به خداى عزّ وجلّ دارند.

پس حقير مشمريد دانشمندى را كه خداى تعالى‌ به وى علمى عطا نموده، زيراكه خداى‌[١٠] وى‌[١١] را حقير نشمرده كه به اين گونه علم آن را سرافراز ساخته‌[١٢].

و از حضرت أمير المؤمنين صلوات اللَّه و سلامه عليه مروى است كه: دوست‌ترين بندگان به سوى خداى عزّ وجلّ بنده‌اى است كه خدا او را اعانت كرده، بر نفس خود غالب و مسلّط شده، جامه غم و اندوه را ملاصق جان نموده و لباس ترس خدا را دربر كرده، چراغ هدايت در دلش افروخته شده باشد- و سخنان ديگر در حقّ آن بنده‌

[١] -s + و.

[٢] -a s - و متوجّه جانب حقّ مى‌شود.

[٣] - خداى/a s خدا.

[٤] -m - كه.

[٥] - نمى‌داند/s a نمى‌دانند.

[٦] - خدا شناسان/a s خدا شناس.

[٧] - نمى‌كند/s a نمى‌كنند.

[٨] -a s - آن.

[٩] - نمى‌كند/a s نمى‌كنند.

[١٠] - خداى/a خدا.

[١١] -s - وى.

[١٢] - كنز الفوائد: ١٤٧. كنز العمّال ١٠: ١٨١ ح ٢٨٩٤٢.