ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٦٥ - فصل در راههاى كمال

بنده بودن چيزى است بر نفس دشوار و[١] نفس اگرچه‌[٢] از رسيدن به نهايت كمال عاجز است امّا خواهش كمال از آن ساقط نيست و هميشه محبّت به كمال و رغبت به آن داشته لذّت از آن برمى‌دارد از آن راه كه كمال است نه از راهى ديگر، پس هرچه موجود است محبّت به خود و به كمال خود مى‌دارد و هلاكى كه عبارت است از عدم ذات يا عدم صفات كمال از ذات را دشمن مى‌دارد، پس استيلا و غلبه بر مالها و دلها بِالطَّبع محبوب شده اگرچه در لباس و طعام و[٣] مطلبها حاجتى به آن نباشد. و از اين راه است كه بنده ساختنِ بندگان و مالك شدنِ آزادان را طلب مى‌كند اگرچه به قهر و غلبه باشد.

فصل [در راه‌هاى كمال‌]

بدان كه كمال حقيقى- كه هركه بدان متّصف است به خداى عزّ وجلّ نزديك مى‌شود و بعد از مرگ از براى نفس كمال است و[٤] باقى مى‌ماند- چيزى نيست مگر علم به خدا و صفات و افعال او و به حكمت حقّ در باطن‌[٥] آسمان و زمين و تربيت دنيا و آخرت و آنچه متعلّق به‌[٦] اين است. و بعد از آن علم به معناى آزاد بودن كه عبارت است از خلاصى از قيد شهوتها و محنتهاى‌[٧] دنيا و به قهر و غلبه بر آنها مستولى بودن از براى تشبّه به فرشتگانى‌[٨] كه شهوتْ ايشان را به حركت درنمى‌آورد و غضب بر ايشان مستولى نمى‌شود.

و امّا چيزى كه نافع است در اعانت به‌[٩] معرفت‌[١٠] خداى عزّ وجلّ مثل معرفت‌

[١] -a - و.

[٢] - نفس اگرچه/s a اگرچه نفس.

[٣] -a - و.

[٤] -a + آنچه.

[٥] -a s - باطن.

[٦] -a - به.

[٧] - محنتهاى/a محبّتهاى.

[٨] - فرشتگانى/a s فرشتگان.

[٩] - به/s a بر.

[١٠] -m - معرفت.