ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٣٤ - فصل در مثالهايى كه در صفت دنيا وارد شده

نما نمايد. و روز ديگر آن گياه كه تازه و خرّم باشد خشك گشته درهم شكند و بادها آن را پراكنده كند.

و حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: دنيا مثل خوابى است كه كسى ببيند (امّا اهل دنيا به دنيا جزا داده خواهند شد و معاقب خواهند گرديد، به خلاف كسانى كه خوابى مى‌بينند)[١]-[٢].

و نيز در بيان كمى باقى دنيا نسبت به گذشته فرمودند: مثل دنيا مثل جامه‌اى است كه از اوّل تا آخر دريده باشد و آويخته باشد به يك رشته‌اى كه در آخر آن مانده باشد؛ نزديك باشد كه آن رشته گسسته جامه از هم بپاشد[٣].

و نيز فرمودند: نيست دنيا در جنب آخرت مگر[٤] مثل آنكه كسى انگشت خود را داخل دريا كند، پس بايد نظر كند[٥] كه آن انگشت‌[٦] چه مقدار از آب دريا برمى‌دارد[٧].

و حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه‌[٨] به سلمان نوشتند: مثل دنيا مثل مار است؛ بدنش نرم و زهرش كشنده است. پس اعراض كن از آنچه خوش مى‌آيد تو را از دنيا از براى كمى آنچه از آن با تو خواهد بود در آخرت، و بيفكن از خود غم دنيا را از براى آنكه يقين دارى كه از آن مفارقت خواهى نمود. و در خوشحال‌ترين وقتها از آن بيشتر بترس؛ از براى آنكه صاحب دنيا هر وقت كه از دنيا مطمئن به خوشى شد بيرون مى‌برد او را از آن خوشى در حالتى كه از آن ملال مى‌دارد، والسَّلام‌[٩].

و حضرت امام حسن سلام اللَّه عليه‌[١٠] در تمثيل دنيا اين بيت را مى‌خواندند:

[١] - ميان پرانتز ازa افتاده است.

[٢] - روضة الواعظين: ٤٤٨ با اندكى اختلاف.

[٣] - الجامع الصغير ٢: ٥٣٤.

[٤] -s a + آنكه.

[٥] -a - پس بايد نظر كند.

[٦] -s - خود را داخل دريا ... انگشت.

[٧] - روضة الواعظين: ٤٤٠. سنن ابن ماجة ٢: ١٣٧٦ ح ٤١٠٨. سنن الترمذي ٣: ٣٨٤ ح ٢٤٢٥.

[٨] - سلام اللَّه عليه/a s ٧.

[٩] - نهج البلاغة ٣: ١٢٩ نامه ٦٨.

[١٠] - سلام اللَّه عليه/s a ٧.