ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢١٨ - فصل در آنچه باقى مىماند با بنده در حالت مرگ

و صفاى قلب و پاكيزگى حاصل نمى‌شود مگر به باز ايستادن از شهوتهاى دنيا. و انس به خدا حاصل نمى‌شود مگر به ذكر بسيار و مواظبت بر ياد او. و محبّت حاصل نمى‌شود مگر به معرفت. و معرفت حاصل نمى‌شود مگر به فكر دايمى. و اين سه صفت موجب نجات و سعادت بعد از مرگ است و عملهاى باقيات صالحات كه در قرآن مجيد وارد شده عبارت از اين سه صفات است.

و در خبر وارد شده كه: اعمال مدافعت‌]m .a ١٥[ مى‌كنند[١] از جانب بنده، و هرگاه عذابى از راه پاها متوجّه شود ايستادن در شب به عبادت متمثّل به صورتى شده دفع عذاب مى‌كند و اگر از راه دستها متوجّه شود صدقه مدافعه مى‌نمايد، تا آخر حديث.

و امّا انس و محبّت مى‌رسانند بنده را به درجه ملاقات و مشاهده حقّ. و اين سعادت به زودى بعد از مرگ روزى مى‌شود تا هنگامى كه داخل بهشت شود، پس قبر او بُستانى از بُستانهاى بهشت مى‌گردد. و چون بستانى نشود؟! و حال آنكه يك‌[٢] محبوب دارد و موانعى كه مانع مى‌شدند[٣] از انس گرفتن به دوام ذكر حقّ و مطالعه‌[٤] جمالِ آن مرتفع مى‌گردند و از زندان دنيا رهايى يافته مُخلّى‌ بِالطّبع مى‌شود و روى‌[٥] به سوى محبوب خود مى‌كند و بر وى وارد مى‌شود خوشنود و سالم از موانع و ايمن از مفارقت.

و چون دوستدار دنيا در وقت مرگ معذّب نباشد؟! و حال آنكه محبوبى به غير از دنيا ندارد و از وى غصب شده و حايل در ميانه به هم رسيده و راه‌هاى تدبير در[٦] بازگشت به محبوب بسته شده. و حقيقت مرگْ نيستى نيست بلكه عبارت است از مفارقت از محبوبات دنيا و وارد شدن بر خداى تعالى‌. و در اين هنگام كسى كه سلوك راه آخرت نمايد مواظبت بر اسباب آن سه صفت مى‌نمايد، و اسباب آنها ذكر و فكر و

[١] - مدافعت مى‌كنند/s a مدافعه مى‌كند.

[٢] -m - يك.

[٣] - مى‌شدند/a s مى‌شوند.

[٤] - و مطالعه/s a به مطالبه.

[٥] - روى/s a رو.

[٦] - در/a و.