ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١٨٧ - فصل در ريا در غير عبادات

نمى‌دهد مگر آنكه ايشان منشأ تغيير آن شوند، پس از بنده جهاد نمودن است و از خدا هدايت كردن. و خداى تعالى‌ اجر نيكوكاران را ضايع نمى‌سازد.

در مصباح الشريعة]m .a ٤٤[ از امام جعفر صادق ٧ روايت شده كه فرمودند:

بيشتر چيزى كه ريا در آن واقع مى‌شود نظر كردن و خوردن و سخن گفتن و راه رفتن و همنشينى كردن و پوشيدن و خنديدن و نماز و حجّ و جهاد و قرائت قرآن و ساير عبادات ظاهرى است. و هركه باطن خود را خالص سازد از براى خدا و به دل افتادگى كند از براى او و بعد از اتيان به آنچه وى را مقدور باشد خود را مقصّر داند اين چنين كسى اثر قبول عبادت خواهد يافت و از آن گروهى خواهد بود كه امّيد خلاصى از ريا و نفاق به آن مى‌توان داشت؛ امّا به شرطى كه در همه حالت بر آن طريق مستقيم بوده ميلى نكند[١].

فصل [در ريا در غير عبادات‌]

و امّا ريا در غير عبادات گاه مستحب و گاه‌[٢] واجب مى‌باشد؛ زيرا كه بر مؤمن واجب است كه حفظ عِرض خود بكند و كارى نكند كه عيب او را بكنند[٣]. و لايق نيست از براى صاحبان مروّت كه در حضور مردم مرتكب امور خسيسه شوند اگرچه در خلوت مباشر آنها گردند. و اين امرى است كه مختلف مى‌شود به اختلاف زمانها و شهرها و شخصها و رعايت اين را نمودن از امور ضروريّه است.

از حضرت امام جعفر صادق ٧ مروى است كه وقتى آن حضرت مردى از اهل مدينه را ديد كه چيزى از براى عيالش خريده بود و خود حاملِ آن چيز بود و هنگامى كه آن حضرت را ديد شرمنده شد، پس آن حضرت فرمودند كه: چيزى بهر عيالت خريده‌اى و برداشته و به سوى ايشان مى‌برى، به خدا قسم كه اگر از ترس اهل مدينه نمى‌بود من هم مى‌خواهم چيزى از براى عيال بخرم و خود برداشته به جهت ايشان‌

[١] - مصباح الشريعة: ٣٢- ٣٣.

[٢] - گاه/s گاهى.

[٣] - بكنند/a s كنند.