ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١٦١ - فصل در علاج غضب

از طاعتْ سبك است پس من بدتر از آنم كه گفتى. و اگر ميزان عمل من‌[١] گران است آنچه تو گفتى ضررى به من نمى‌رساند. پس چون كه همّت سلمان مصروف آخرت بود دل او به دشنام متأثّر نشد.

و ظاهر شد كه به سبب مشغولى قلب به امر مهمّ يا به غلبه ملاحظه توحيد تصوّر فقدان خشم و غضب مى‌توان نمود. و به سببى ديگر غير از اين دو سبب تصوّر آن‌[٢] [مى‌توان‌] مى‌نمود به اينكه بنده بداند كه خداى عزّ وجلّ محبّت دارد به اينكه‌[٣] او به غضب درنيايد و شدّت محبّت آن بنده به خداى عزّ وجلّ موجب فقدان آن‌[٤] مى‌شود.

و اين نيز در بعضى احوال محال نيست.

فصل [در علاج غضب‌]

به تحقيق ثابت شده‌[٥] كه علاج هر مرضى به قطع و قلع مادّه آن و ازاله اسباب آن است. و سببهايى كه باعث بر انگيختن غضب مى‌شود تكبّر است و به خود باليدن و[٦] فخر به حسب و نسب نمودن و سستى‌[٧] نمودن در تحصيل كمال و استهزا به مردم‌[٨] كردن و سرزنش نمودن‌[٩] و جدل كردن و مخالفت نمودن و فريب دادن و نهايت حرص بر[١٠] زيادتى مال و جاه داشتن. و تمامى اينها[١١] خُلقهاى زبون‌[١٢] و[١٣] به حسب شرع مذمومند و با وجود اين سببها از غضب خلاصى نمى‌توان يافت‌[١٤]. پس لابد[١٥]

[١] -m - من.

[٢] - تصوّر آن/a s نيز تصوّر.

[٣] - اينكه/a s آنكه.

[٤] -m - آن.

[٥] - شده/s a شد.

[٦] -s - و.

[٧] - سستى/s a ستيزه.

[٨] - مردم/s a مردمان.

[٩] - نمودن/a s كردن.

[١٠] - بر/a به.

[١١] - اينها/a اين.

[١٢] - زبون/a s زبانى.

[١٣] -a - و.

[١٤] - يافت/s a داد.

[١٥] - لابد/a بايد.