ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١٥١ - فصل در كذب و غيبت

حرمت غيبت شامل جماعتى نيست كه گمراهند زيرا كه حكمى كه در غيبت فرموده‌اند]m .a ٦٣[ در شأن مؤمنان است و در حقّ برادر كه عبارت است از[١] برادر مؤمن، پس شامل نخواهد بود كسى را كه اعتقاد به حقّ نداشته باشد.

و از حضرت امام جعفر صادق ٧ مروى است كه اصل غيبت منقسم به ده قسم مى‌شود:

اوّل: آن است كه از براى فرونشاندن خشم باشد.

دوم: آن است كه از براى همراهى جمعى باشد.

سيُم: آن است كه از براى تهمت باشد.

چهارم: آن است كه تصديق نمايد[٢] چيزى را كه شنيده باشد بدون آنكه صدق و كذب آن را معلوم كرده باشد.

پنجم: آن است كه از راه بدگمانى باشد.

ششم: آن است كه از رهگذر حسد باشد.

هفتم: آن است كه از راه سُخريّت و استخفاف باشد.

هشتم: آن است كه از راه تعجّب و استبعاد باشد.

نهم: آن است كه از راه دلتنگى و ملال باشد.

دهم: آن است كه از براى زينت و آراستگى باشد.

بعد از آن فرمودند: اگر غيبت كسى كرده باشى و به آن كس برسد حلّيّت از وى طلب‌[٣] نما. و اگر به او نرسيده باشد از خداى عزّ وجلّ استغفار كن.

و ساير آفات زبان مستغنى است از بيان.

[١] -a - برادر كه عبارت است از.

[٢] - نمايد/a s نمايند. درm هم مى‌شود اين طور خواند.

[٣] -a s - از وى طلب.