مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٩ - موجود ناقص

فصل ششم : ادامه بحث در صفات واجب الوجود

واجب الوجود موجود فوق تمام است

گفتهایم که موجودات را به چهار دسته تقسیم میکنند: اول موجود ناقص، دوم موجود مکتفی بذات، سوم موجود تمام، چهارم موجود فوق تمام.

موجود ناقص

[موجود ناقص عبارت است از موجودی که فاقد کمالی است و امکان رسیدن به آن را دارد ولی در رسیدن به آن کمال نیازمند به علل خارجی است.]

... [١] بنابراین ممکن است کسی بیاید و به شکل دیگری موجودات را دستهبندی کند، همانطور که گاهی خودمان تقسیم میکنیم، مثلًا بگوید که جماد ناقصتر است از نبات، نبات ناقصتر است از حیوان، حیوان ناقصتر است از انسان، و متقابلًا انسان کاملتر است از حیوان. اما وقتی ما میگوییم جماد از نبات ناقصتر است مقصود این نیست که یک کمالی، هم برای جماد و هم برای نبات ممکن است، و آنچه که برای هردو ممکن بوده، نبات آن را واجد است و جماد فاقد است؛ نه، جماد به حسب طبیعت و امکان استعدادی خودش، اگر در همان شرایطی که نبات قرار گرفته هم قرار بگیرد امکان آن کمال برای او نیست. پس ناقصی که در اینجا میگوییم، با این