ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٠٥ - فصل در معروف

حيوان نرى را كه مالك باشد بر حيوان ماده تا نتاجى از براى صاحبش حاصل شود و غير اينها.

و گاه است تمامى اينها را سواى مروّتها صدقه مى‌نامند. و وارد شده كه: هر معروفى صدقه است‌[١]. و لفظ بِرّ كه عبارت است از نيكى شامل جميع است و گاه است كه به غير صدقه تخصيص داده مى‌شود.

و وارد شده كه: بِرّ و صدقه نفى مى‌كنند فقر را و عمر را دراز مى‌سازند و از صاحب خود هفتاد نوع مردن بد را دفع مى‌كنند[٢].

و وارد شده كه: كارهاى معروف محافظت مى‌كند از افتادنهاى بد[٣].

و شرط انفاق آن است كه به حدّ قوام باشد كه عبارت است از وسط، خداى عزّ وجلّ در قرآن مجيد فرموده: «الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً»[٤] يعنى مؤمنان جمعيند كه هرگاه انفاق كنند نه اسراف مى‌كنند و نه تنگ مى‌گيرند، بلكه‌[٥] ميانه روى مى‌نمايند.

و حضرت امام جعفر صادق ٧ اين آيه را تلاوت نمودند و مشتى از سنگ‌ريزه برداشتند و مشت را به هم گذاشتند و فرمودند كه‌[٦]: تنگ گيرى كه خدا فرموده‌[٧] اين است. و بعد از آن مشتى ديگر برداشتند (و مشت را پهن كردند و فرمودند: اسراف اين است. و بعد از آن مشتى ديگر برداشتند[٨] و پاره‌اى را نگاه داشتند و پاره‌اى را ريختند و فرمودند: قوام اين است‌[٩].

[١] - الكافي ٤: ٢٦ ح ٢. الخصال: ١٣٤ ح ١٤٥.

[٢] - الكافي ٤: ٢ ح ٢. الخصال: ٤٨ ح ٥٣.

[٣] - الكافي ٤: ٢٨ ح ١. كتاب من لا يحضره الفقيه ٢: ٥٦ ح ١٦٨٧.

[٤] - فرقان: ٦٧.

[٥] -a s - بلكه.

[٦] -s - كه.

[٧] -a + است.

[٨] -s - و مشت را پهن كردند ... برداشتند.

[٩] - الكافي ٤: ٥٤ ح ١.