ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٤١٣ - فصل نيت داخل در تحت اختيار نيست

تحصيل ولد از براى ثواب پيدا شود و اين رغبت محرّك خاطر و اعضاى او شود[١] كه مباشر عقد شود. و هرگاه از براى طاعت اين باعث كه غالب بر قلب شده قدرتى كه محرّك لسان‌[٢] است بر قبول عقد به هم رسد آن شخص صاحب نيّت خواهد بود. و هرگاه چنين نباشد آنچه در خاطر تقدير مى‌نمايد و در دل مى‌گذراند از قصد ولد محض خيالى و چيز[٣] بيهوده‌اى است. و از اين راه بود كه جمعى امتناع از بعضى طاعات مى‌نمودند از آن جهت كه نيّت حاضرى‌[٤] نمى‌داشتند و مى‌گفتند: الحال نيّت ما حاضر نيست. و اين از براى آن بود كه مى‌دانستند كه نيّت روح عملهاست و عمل بدون نيّت صادق محضِ ريا و تكلّف است و اين سبب دورى از خداست نه سبب نزديكى.

و روايت است كه: يكى از دوستان حضرت امام جعفر صادق ٧ به خدمت آن حضرت آمد و سلام كرد و نشست، پس آن حضرت برخاستند و روانه شدند و[٥] آن مرد با آن حضرت روانه شد و تا در خانه حضرت‌[٦] همراهى نمود و آن حضرت داخل خانه‌]m .b ٥٩[ شدند و آن‌[٧] مرد را واگذاشتند، پس اسماعيل ولد آن حضرت به پدر بزرگوار خود گفتند: چون بود كه شما تكليف دخول منزل به دوست خود ننموديد؟

آن حضرت فرمودند[٨]: در خود نمى‌يافتم آن حالت‌[٩] كه تكليف كنم. اسماعيل فرمودند[١٠] كه: آن مرد داخل نمى‌شد، كاشكى تكليف مى‌كرديد! آن حضرت فرمودند: كراهت دارم كه خداى عزّ وجلّ مرا از جمله كسانى بنويسد كه به زبان سخنى گويند و در دل نداشته باشند[١١].

[١] - شود/a مى‌شود.

[٢] - لسان/a انسان.

[٣] - چيز/a چيزى.

[٤] - حاضرى/s ظاهرى.

[٥] -a - و.

[٦] -a s - حضرت.

[٧] - آن/s a اين.

[٨] -s a + كه.

[٩] -s + را.

[١٠] - فرمودند/a عرض كرد.

[١١] - المحاسن ٢: ٤١٧ ح ١٨٠.