ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٤٦ - فصل در اسباب بدى خاتمه

و[١] از براى اين است كه خوف عارفان از بدىِ خاتمه عظيم مى‌باشد از براى آنكه اگر آدمى خواهد كه در خواب نبيند مگر احوال صالحان و احوال طاعات و عبادات را ميسّر نمى‌شود اگرچه كثرت صلاح و مواظبت بر آن تأثيرى مى‌كند، امّا اضطرابها[٢] بِالكلّيّة داخل درتحت ضابطه نمى‌باشد اگرچه غالب آن است كه آنچه در خواب ظاهر مى‌شود مناسب آن مى‌باشد كه در بيدارى غالب است. و از اين ظاهر شد كه عملهاى آدمى همگى ضايع است اگر به سلامت نماند در دم آخر[٣] كه قبض روح او[٤] مى‌شود.

و[٥] ظاهر شد كه سالم بودن با اضطراب موجهاى خاطر بسيار مشكل است. و از اين است كه گفته‌اند: عجب ندارم از كسى كه هلاك شده چون هلاك شده، امّا عجب دارم از كسى كه نجات يافته چون نجات يافته است‌[٦]!

وازبراى آنكه‌[٧] اين خطر عظيم است شهادت امرى است كه رشك بر آن برده مى‌شود و مرگِ ناگهان مكروه است؛ امّا مرگ ناگهان از براى آنكه بسيار باشد كه در وقتى كه خاطر[٨] بدى غالب و مستولى بر دل باشد اتّفاق افتد. و امّا شهادت عبارت است از قبض روح در حالتى كه در دل غير از محبّت خدا چيزى باقى نباشد و محبّت دنيا و اهل و مال و ولد از دل بيرون رفته باشد، از براى آنكه‌[٩] هيچ كس به جنگ نمى‌رود[١٠] در حالتى كه توطين نفس بر مرگ نموده باشد مگر آنكه محبّ‌[١١] خدا باشد و طلب رضاى او نمايد و دنيا را به آخرت فروخته باشد و راضى باشد[١٢] به بيعى كه‌

[١] -a - و.

[٢] - اضطرابها/m اضطرابهاى.

[٣] - آخر/s آخرت.

[٤] - او/s a آن. درm هم« آن» بوده امّا تغيير يافته است.

[٥] -a - و.

[٦] -s - چون نجات يافته است.

[٧] - آنكه/a اينكه.

[٨] - خاطر/a خاطرى.

[٩] -a - آنكه.

[١٠] -a + و!

[١١] - محبّ/m محبّت!

[١٢] -s - باشد.