ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٧٠ - فصل در آداب متعبد

و گمانهاى كاذب‌[١] در دل آن نقش مى‌بندد، و بسا باشد كه در ذات واجب الوجود و صفات او اعتقادهاى فاسد به خيال درآيد كه از قبيل كفر و زندقه باشد و گمان بَرد كه اين اعتقادها همه صحيح و حقّ است، نَعوذُ باللَّه از اين حالت.

و بسا باشد كه ديگرى در اين باب پيرو او شود و شرّ او سرايت در غيرى بكند، و از جمله نادانانى‌[٢] گردد كه خود را به‌[٣] عبادت بسته‌اند و پشت دانايان را برهم‌[٤] شكسته‌اند. و با وجود اين مفاسد كم مى‌باشد كه بخود نبالد و فخر به دانش خود نكند و مغرور به عبادتى كه مى‌كند نباشد و نظر به مردمان به چشم حقارت و خوارى نكند و[٥] بسيار مى‌باشد كه باطن او از مرضهاى نفسانى پر مى‌باشد و از اينها غافل و به علاج آنها و برطرف كردن آن نمى‌پردازد. و بسيار مى‌باشد كه آنچه ناپسنديده است پسنديده‌[٦] و آنچه عيب است كمال مى‌شمرد چنانچه خداى عزّ وجلّ در قرآن مجيد از اين خبر داده و فرموده‌[٧]: «قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا* الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ‌]m .a ٦١[ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً»[٨] يعنى بگو- اى محمّد- آيا آگاه سازم شما را به جماعتى كه زيانكارترين مردمانند از راه عملهايى كه كرده‌اند؟ آن جماعت كسانيند كه آنچه كرده‌اند در ايّام زندگى در دنيا همه باطل و ضايع است و حال آنكه گمان مى‌بردند كه آنچه مى‌كنند بسيار خوب كرده‌اند و به كرده‌ها و اعتقادهاى خود نهايت شعف داشتند.

و حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه‌[٩] فرموده‌اند: شكسته است پشت مرا دو

[١] -a - كاذب.

[٢] - نادانانى/a s نادانى.

[٣] - به/a s بر.

[٤] - برهم/s a درهم.

[٥] -s a - و.

[٦] -s - است پسنديده.

[٧] -s - و فرموده.

[٨] - كهف: ١٠٣ و ١٠٤.

[٩] - سلام اللَّه عليه/s a ٧.